Spring naar inhoud

Categorie: Muskusrat

Gepubliceerd op Geef een reactie op Denny is muskusrattenbestrijder: ‘Ik maak ons land een stukje veiliger’

BRON: RTV OOST / SOPHIE BESTMAN

Denny Kooijker is muskusrattenbestrijder.

Denny Kooijker is muskusrattenbestrijder.© RTV Oost / Sophie Bestman

Je komt ze overdag bijna niet tegen, maar ze veroorzaken flink wat overlast: muskusratten. Dit forse knaagdier leeft in het water en graaft voortdurend gaten in oevers en dijken. Om te voorkomen dat ze te veel schade aanrichten, worden ze al jaren actief weggevangen door bestrijders. Mét succes, want de aantallen lopen terug. Denny Kooijker uit Lemelerveld is zo'n muskusratten-bestrijder. Dat werk doet hij bij Waterschap Drents Overijsselse Delta. "Ik vind het heel belangrijk dat ik met mijn werk Nederland een stuk veiliger kan maken", vertelt hij.

Speuren

Het bestrijden van de muskusrat begint bij het opsporen van de nesten, zo legt Kooijker uit. "Ik speur de oevers af op zoek naar kleine keuteltjes of afgeknaagd riet. Als ik dat heb gevonden ga ik het water in en zoek ik met mijn handen en voeten de oever af, op zoek naar een nestgang." Als zo'n nest gevonden is, plaatst Kooijker er een klem bij. Dan komt hij later terug om te kijken of hij een muskusrat gevangen heeft.

Problemen

Muskusratten zijn familie van de woelmuizen, en dus niet van de ratten. Ze kwamen in de jaren '40 van de vorige eeuw via Duitsland het land binnen en leven langs de oevers van stilstaand en stromend water, zoals rivieren en beekjes. Ze hebben bijna geen natuurlijke vijanden en planten zich snel voort. De muskusrat brengt veel schade toe aan oevers en waterwerken. Daarnaast zorgt het gegraaf voor verzakkingen van (spoor)wegen en schade aan landbouw- en natuurgebieden. Het waterschap heeft de plicht om de muskusrat te bestrijden. Als er niet wordt bestreden, gaat het geheid mis, aldus Kooijker. "Nederland ligt onder zeeniveau. Zo'n muskusrat kan wel zo'n big bag aan zand weggraven in een dijk. Voor je het weet heb je een dijkdoorbraak."

Terugdringen

Het doel van de bestrijders is om de muskusrat terug te dringen tot de grens met Duitsland. Het idee is om dat voor 2034 bereikt te hebben. "Dat gaat de goede kant op", vertelt Kooijker. "Ze zijn er nog wel, maar steeds minder."

Gepubliceerd op Geef een reactie op Bever- en muskusratten blijven komen door uitblijvend beleid Duitsland

BRON: RTV DRENTHE / 3 FEBRUARI 2026 / MARJOLEIN LAURET

Mensen van het waterschap op zoek naar bever- en muskusratten

Mensen van het waterschap op zoek naar bever- en muskusratten© RTV Drenthe/Marjolein Lauret

In 2025 hebben de vier waterschappen in Noordoost-Nederland samen meer muskus- en beverratten gevangen dan het jaar ervoor. Zo vingen ze er in 2024 meer dan 8.800, in 2025 is dat aantal gestegen naar meer dan 9.000. Waterschappen Noorderzijlvest en Drents Overijsselse Delta vingen de minste knagers. Dat is goed nieuws, want het is een signaal dat er weinig meer van de dieren in het werkgebied zitten.

Slootje in, slootje uit

"Dat komt doordat we met gespecialiseerde teams naar de muskus- en beverratten speuren", vertelt Guido Hamstra van WDO Delta. "Elke dag het water in, het water uit. Klemmen en kooien zetten en de volgende dag weer leeghalen. Het is hard werken." Het is volgens de waterschappen noodzaak de dieren uit te roeien, omdat ze een risico zijn voor onze veiligheid. "Ze graven holen en gangen in dijken en oevers. Ook maken ze nestkommen met uitgebreide ondergrondse gangenstelsels. Daardoor kunnen dijken en kades verzakken of zelfs doorbreken", legt Hamstra uit. De meeste vangsten vonden plaats in het werkgebied van de waterschappen Vechtstromen en Hunze en Aa's, direct langs de grens met Duitsland. "Onze Oosterburen vinden de bestrijding van de beesten minder belangrijk. Maar wij zitten onder zeeniveau, dus voor ons is het wel een probleem dat ze het in Duitsland minder serieus nemen." Om de Duitse collega's bewuster te maken van het probleem, zijn er afgelopen november net over de grens in de Graftschaft Bentheim muskusratten gevangen. Samen door Nederlandse en Duitse bestrijders, vlakbij het gebied van waterschap Vechtstromen.

Verzin een list

Waar de gewone bever, met de platte dikke staart, beschermd is, is de beverrat dat niet. Die is te herkennen aan de lange dunne staart. Ze komen van nature niet voor in Nederland, maar zijn door menselijk handelen hier gekomen. Net als de muskusrat. Die heeft inmiddels een list bedacht om de val te ontlopen: hij kruipt in de beschermde beverburcht. "In de buurt van de bever mogen wij niets doen. Hoewel het heel slim is van het beest, is het voor ons een gigantisch probleem", duidt Hamstra.

De waterschappen streven er naar om vanaf 2034 geen bever- en muskusratten meer te hebben.