Spring naar inhoud

BRON:

In het gebied van Delfland zijn er in 2025 in totaal 1.759 muskusratten gevangen. Dit is ongeveer 31% minder in vergelijking met de 2.568 muskusratten van vorig jaar. In heel Nederland zijn 84.438 muskusratten gevangen. Dat zijn er ruim 18.500 meer dan in 2024. Het gegraaf van de muskusratten in dijken en kades vormt een risico voor de waterveiligheid en de natuur. De bestrijding van muskus- en beverratten is een wettelijke taak van de waterschappen.

Schade aan dijken én bedreiging biodiversiteit

Muskusratten komen van nature niet voor in Nederland. Deze dieren graven gangen en holen in onze oevers en dijken waardoor deze instabiel worden en door kunnen breken. Ook vormen de muskusratten een bedreiging voor de biodiversiteit. Ze eten planten als riet en lisdodde en verdringen bijvoorbeeld de zwarte stern, de roerdomp en de kleine karekiet. Deze Nederlandse vogels leven in het riet, waar ook de muskusratten hun leefomgeving hebben. Daarom staan muskusratten op de Europese lijst van invasieve soorten. Omdat ze hier geen natuurlijke vijanden hebben en zich snel voortplanten, worden ze actief bestreden.

Daling van aantal vangsten in Delfland

In het beheergebied van het Hoogheemraadschap van Delfland zijn er in 2025 1.759 muskusratten gevangen. Dit zijn er 809 minder ten opzichte van vorig jaar. Vorig jaar waren er in Maassluis, Vlaardingen en Schipluiden een groot aantal muskusratten gevangen. Na meerdere controles in 2025 bleek in dit gebied minder sporen aanwezig te zijn.

Ondanks dit nieuws, blijven onze muskusrattenbeheerders wel alert. In de beheergebieden van de andere waterschappen om ons heen, zijn er namelijk wel meer muskusratten gevangen ten opzichte van vorig jaar. En muskusratten houden zich niet aan de grenzen van de waterschappen.

Gezamenlijke aanpak

Sinds 2011 zijn de 21 waterschappen verantwoordelijk voor de bestrijding van de muskusrat. In heel het land zijn er in totaal 84.438 muskusratten gevangen in 2025, waarvan het overgrote deel in West- en Midden-Nederland. Dat zijn er ruim 18.500 meer gevangen muskusratten ten opzichte van 2024. De meeste muskusratten zijn gevangen in de gebieden van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hoogheemraadschap Rijnland en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht.

Doel is dat er in 2034 in het binnenland van Nederland geen levensvatbare populatie muskusratten meer is. Dat is het geval als er minder dan 500 muskusratten per jaar worden gevangen. De dieren worden dan voornamelijk nog in de grenszone en langs rivieren en beken gevangen, net zoals dat al voor de beverrat gebeurt.

Km watergangVangsten 2025Vangsten 2024Verschil in vangsten
Het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden12.2044.2643.432831
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier25.3556.7664.3212.355
Hoogheemraadschap van Delfland5.6051.7592.568-809
Hoogheemraadschap van Rijnland16.24013.5087.7485.760
Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard7.87018.36812.7355.633
Waterschap Amstel, Gooi en Vecht11.84316.2999.9366.363
Eindtotaal79.11760.96440.74020.244

Amerikaanse rivierkreeften bedreigen de waterkwaliteit en biodiversiteit. Ze graven oevers kapot, vreten waterplanten weg en verdringen inheemse soorten. Het gevolg: afnemende biodiversiteit, stijgende lasten en een verslechterende waterkwaliteit. Om deze negatieve gevolgen aan te pakken was het doel van het seminar krachten bundelen om gezamenlijk grootschalig rivierkreeften terug te dringen bij de door Delfland aangelegde waternatuur om deze te beschermen.

Ontmoeting, verdieping en gesprek

Voor Hoogheemraadschap van Delfland draaide deze dag om meer dan alleen kennisdeling. Het seminar bood ruimte voor ontmoeting en verdieping. Collega’s, partners en andere betrokkenen gingen met elkaar in gesprek over de toekomstige aanpak van de rode Amerikaanse rivierkreeft en de vragen die daarbij spelen. De sfeer was open en betrokken, met ruimte voor duidelijke standpunten en kritische vragen. Verschillende perspectieven stonden naast elkaar, maar de bereidheid om het gesprek aan te gaan was groot. Doordat waterschappers, beroepsvissers, het ministerie en gemeenten, verwerkers en ondernemers samen aan tafel zaten, kon het onderwerp vanuit meerdere invalshoeken worden belicht.

Foto: Vivienne Magalie

Gezamenlijk programma en verdieping

De dag startte met een gezamenlijk programma, waarin scherp werd geschetst voor welke opgave we staan. Daarbij werd ook duidelijk dat Delfland volgend jaar op grotere schaal de aanpak van de Amerikaanse rivierkreeft intensiveert. Aansluitend vond een gezamenlijk panelgesprek plaats, waarin een waterschapper, beroepsvisser, wetenschapper en verwerker met elkaar in gesprek gingen. Hun verschillende perspectieven maakten zichtbaar waar belangen, zorgen en kansen elkaar raken en vormden een stevige basis voor het vervolg van de dag.

Na het gezamenlijke programma werd het gesprek voortgezet in kleinere groepen. Aan de hand van gerichte vragen gingen deelnemers verder de diepte in. Er was ruimte voor nuance, het delen van praktijkervaringen en het verkennen van mogelijke vervolgstappen. De gesprekken waren inhoudelijk scherp, maar constructief van toon – precies zoals het gesprek over deze opgave gevoerd moet worden.

Foto: Vivienne Magalie

Wat hebben we opgehaald?

Tijdens het seminar zijn verschillende inzichten, thema’s en dilemma’s naar voren gekomen. Deze worden de komende periode verder uitgewerkt. Onder andere kwamen de volgende punten naar voren:

  • Er is behoefte aan kennisdeling over wet –en regelgeving om dit beter te begrijpen, want er kan meer dan gedacht
  • Er zijn meerdere manieren om beroepsvissers het hele jaar van werk te voorzien
  • Het moet duidelijker worden dat de Amerikaanse rivierkreeft van Nederlandse bodem veilig gegeten kan worden

Van opbrengst naar vervolg

De komende weken gebruikt Delfland om alle opgehaalde inzichten en input zorgvuldig te verwerken. Deze vormen de basis voor de vervolgstappen in de aanpak van de Amerikaanse rivierkreeft. In de loop van 2026 zet Delfland een aanbesteding in de markt voor een vervolg met grotere omvang. Iedereen die zich heeft aangemeld voor het seminar ontvangt een bericht zodra deze opdracht op de markt komt.

Samen verder

De waarde van deze dag zat niet alleen in de inhoud, maar vooral in de samenwerking. Door kennis, ervaringen en standpunten te delen, ontstond een rijk en veelzijdig gesprek. Delfland bedankt alle sprekers, deelnemers en organisatoren voor hun openheid, betrokkenheid en inzet. Juist door samen het gesprek te voeren, kunnen we stappen zetten in deze complexe opgave.