Spring naar inhoud

Het aantal gevangen muskusratten is sinds 1976 niet zo laag geweest. Dat meldt Wetterskip Fryslân. Daar staat tegenover dat op Schiermonnikoog voor het eerst sinds 2013 weer eens een muskusrat is gevangen. In het afgelopen jaar ving Wetterskip Fryslân 86 muskusratten. In 2024 waren dit er nog 357. Volgens het Wetterskip ligt de verklaring van de daling in de extra inzet van bestrijders in het noordoostelijke deel van de provincie. Het grootste deel van de muskusrattenpopulatie daar is in 2023 en 2024 gevangen, waardoor het aantal muskusratten daar niet meer toeneemt.

Beverrat

Op Schiermonnikoog was wel een bijzondere vangst. Daar werd voor het eerst sinds 2013 weer eens een muskusrat gevangen. Het waterschap denkt dat het dier naar het eiland is gezwommen, muskusratten zijn zeer goede zwemmers. Tussen Harich en Elahuizen ving het waterschap een beverrat van ruim 10 kilo. Dat gebeurt niet veel: sinds 1974 is dit de vijfde beverrat die in Fryslân is gevangen.

'Populatie onder controle'

Het waterschap bestrijdt muskus- en beverratten omdat ze gangen graven in dijken en oevers, die verzwakken daardoor. Bovendien verstoren de dieren volgens het waterschap de natuur door veel planten te eten en andere dieren te verjagen. Met 30 gespecialiseerde veldwerkers wordt geprobeerd om invasieve exoten, zoals muskus- en beverratten te bestrijden. Het waterschap meldt dat de populatie in Fryslân nu onder controle is. Landelijk is het aantal gevangen muskusratten juist met 17 procent toegenomen.

BRON:

In het gebied van Delfland zijn er in 2025 in totaal 1.759 muskusratten gevangen. Dit is ongeveer 31% minder in vergelijking met de 2.568 muskusratten van vorig jaar. In heel Nederland zijn 84.438 muskusratten gevangen. Dat zijn er ruim 18.500 meer dan in 2024. Het gegraaf van de muskusratten in dijken en kades vormt een risico voor de waterveiligheid en de natuur. De bestrijding van muskus- en beverratten is een wettelijke taak van de waterschappen.

Schade aan dijken én bedreiging biodiversiteit

Muskusratten komen van nature niet voor in Nederland. Deze dieren graven gangen en holen in onze oevers en dijken waardoor deze instabiel worden en door kunnen breken. Ook vormen de muskusratten een bedreiging voor de biodiversiteit. Ze eten planten als riet en lisdodde en verdringen bijvoorbeeld de zwarte stern, de roerdomp en de kleine karekiet. Deze Nederlandse vogels leven in het riet, waar ook de muskusratten hun leefomgeving hebben. Daarom staan muskusratten op de Europese lijst van invasieve soorten. Omdat ze hier geen natuurlijke vijanden hebben en zich snel voortplanten, worden ze actief bestreden.

Daling van aantal vangsten in Delfland

In het beheergebied van het Hoogheemraadschap van Delfland zijn er in 2025 1.759 muskusratten gevangen. Dit zijn er 809 minder ten opzichte van vorig jaar. Vorig jaar waren er in Maassluis, Vlaardingen en Schipluiden een groot aantal muskusratten gevangen. Na meerdere controles in 2025 bleek in dit gebied minder sporen aanwezig te zijn.

Ondanks dit nieuws, blijven onze muskusrattenbeheerders wel alert. In de beheergebieden van de andere waterschappen om ons heen, zijn er namelijk wel meer muskusratten gevangen ten opzichte van vorig jaar. En muskusratten houden zich niet aan de grenzen van de waterschappen.

Gezamenlijke aanpak

Sinds 2011 zijn de 21 waterschappen verantwoordelijk voor de bestrijding van de muskusrat. In heel het land zijn er in totaal 84.438 muskusratten gevangen in 2025, waarvan het overgrote deel in West- en Midden-Nederland. Dat zijn er ruim 18.500 meer gevangen muskusratten ten opzichte van 2024. De meeste muskusratten zijn gevangen in de gebieden van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hoogheemraadschap Rijnland en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht.

Doel is dat er in 2034 in het binnenland van Nederland geen levensvatbare populatie muskusratten meer is. Dat is het geval als er minder dan 500 muskusratten per jaar worden gevangen. De dieren worden dan voornamelijk nog in de grenszone en langs rivieren en beken gevangen, net zoals dat al voor de beverrat gebeurt.

Km watergangVangsten 2025Vangsten 2024Verschil in vangsten
Het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden12.2044.2643.432831
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier25.3556.7664.3212.355
Hoogheemraadschap van Delfland5.6051.7592.568-809
Hoogheemraadschap van Rijnland16.24013.5087.7485.760
Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard7.87018.36812.7355.633
Waterschap Amstel, Gooi en Vecht11.84316.2999.9366.363
Eindtotaal79.11760.96440.74020.244