Spring naar inhoud

hoornaar

Dit artikel is het eerste in een reeks van acht en heeft als doel inwoners van Dongen te informeren over de Aziatische hoornaar. Uitroeien van deze invasieve soort is niet meer mogelijk, maar door samenwerking kan de overlast en schade wel worden beperkt. De Bijenhouders vereniging St. Ambrosius Dongen heeft daarom een interne Taskforce Aziatische hoornaar opgericht. In 2026 wil zij, samen met inwoners, actief inzetten op het opsporen en bestrijden van koninginnen en hun nesten in en rond Dongen. De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is afkomstig uit de regio Shanghai in China. Via internationaal transport kwam de soort in 2004 in Zuid-Frankrijk terecht. In 2017 werd het eerste Nederlandse nest gevonden in Nederland. Inmiddels is de hoornaar in heel Nederland waargenomen. Door zijn snelle voortplanting vormt hij een ernstige bedreiging voor biodiversiteit en volksgezondheid.
De hoornaar leeft in kolonies met een duidelijke taakverdeling. Er zijn twee soorten nesten: een klein voorjaarsnest (primair nest) waarin de kolonie wordt opgestart. Zo’n primair nest is vaak te vinden in vogelhuisjes, overkappingen, tuinhuisjes op plaatsen waar het lekker warm is.

ah1

primair nest – Foto: Peter Ballemans

Later in het voorjaar verhuist de kolonie naar een groot zomernest (secundair nest). Vaak vind je zo’n secundair nest hoog in een boom, niet midden in een bos maar aan de randen van het bos, ze houden van de ochtend zon. Het secundaire nest kan uitgroeien tot de grootte van een skippybal en wel 20.000 tot 30.000 hoornaars kan bevatten. De Aziatische hoornaar is een zogenoemde cultuurvolger en komt vooral voor in (rand)stedelijk gebied, er zijn in 2025 secundaire nesten gevonden in het centrum van Dongen…!

ah226

secundair nest in Dongen – Foto: Piet Rullens

Wat eet de Aziatische hoornaar?
In het voorjaar leeft de koningin voornamelijk van suikers uit nectar, boomsappen en fruit. Later in het seizoen schakelt de kolonie over op eiwitten nodig voor het voeden van de larven, die eiwitten worden verkregen uit honingbijen, wilde bijen en andere insecten. Hierdoor heeft de soort een grote impact op insectenpopulaties en bestuiving.

Weetjes over de Aziatische hoornaar

  • Hij heeft in NL geen natuurlijke vijanden
  • Een nest kan 20.000-30.000 hoornaars bevatten.
  • Een nest produceert 100-200 nieuwe koninginnen.
  • Het aantal nesten kan oplopen tot 12 per vierkante kilometer.
  • Het is hoofdzakelijk een vleeseter (eiwitten) nodig om hun larven te voeden.
  • Een nest eet per jaar 11kg insecten (meer dan 100.000 stuks)
  • In de larven zijn sporen aangetroffen van 1447 verschillende prooi soorten.
  • Bij defensief gedrag spuiten ze vloeistof in je ogen, irritatie en pijnklachten.
  • Defensief gedrag ontstaat binnen een straal van 3 meter vanaf het nest.

Wil je op de hoogte blijven?mMeld je dan aan op de facebookgroep “Aziatische hoornaar in Dongen” via deze

URL: https://www.facebook.com/groups/814671444874366/

Het volgende artikel heeft als onderwerp: Hoe herken ik de Aziatische hoornaar?

Mensen van het waterschap op zoek naar bever- en muskusratten

Mensen van het waterschap op zoek naar bever- en muskusratten© RTV Drenthe/Marjolein Lauret

In 2025 hebben de vier waterschappen in Noordoost-Nederland samen meer muskus- en beverratten gevangen dan het jaar ervoor. Zo vingen ze er in 2024 meer dan 8.800, in 2025 is dat aantal gestegen naar meer dan 9.000. Waterschappen Noorderzijlvest en Drents Overijsselse Delta vingen de minste knagers. Dat is goed nieuws, want het is een signaal dat er weinig meer van de dieren in het werkgebied zitten.

Slootje in, slootje uit

"Dat komt doordat we met gespecialiseerde teams naar de muskus- en beverratten speuren", vertelt Guido Hamstra van WDO Delta. "Elke dag het water in, het water uit. Klemmen en kooien zetten en de volgende dag weer leeghalen. Het is hard werken." Het is volgens de waterschappen noodzaak de dieren uit te roeien, omdat ze een risico zijn voor onze veiligheid. "Ze graven holen en gangen in dijken en oevers. Ook maken ze nestkommen met uitgebreide ondergrondse gangenstelsels. Daardoor kunnen dijken en kades verzakken of zelfs doorbreken", legt Hamstra uit. De meeste vangsten vonden plaats in het werkgebied van de waterschappen Vechtstromen en Hunze en Aa's, direct langs de grens met Duitsland. "Onze Oosterburen vinden de bestrijding van de beesten minder belangrijk. Maar wij zitten onder zeeniveau, dus voor ons is het wel een probleem dat ze het in Duitsland minder serieus nemen." Om de Duitse collega's bewuster te maken van het probleem, zijn er afgelopen november net over de grens in de Graftschaft Bentheim muskusratten gevangen. Samen door Nederlandse en Duitse bestrijders, vlakbij het gebied van waterschap Vechtstromen.

Verzin een list

Waar de gewone bever, met de platte dikke staart, beschermd is, is de beverrat dat niet. Die is te herkennen aan de lange dunne staart. Ze komen van nature niet voor in Nederland, maar zijn door menselijk handelen hier gekomen. Net als de muskusrat. Die heeft inmiddels een list bedacht om de val te ontlopen: hij kruipt in de beschermde beverburcht. "In de buurt van de bever mogen wij niets doen. Hoewel het heel slim is van het beest, is het voor ons een gigantisch probleem", duidt Hamstra.

De waterschappen streven er naar om vanaf 2034 geen bever- en muskusratten meer te hebben.