Stierkikker
In Zuidoost-Brabant heeft RAVON de Amerikaanse stierkikker aangetroffen. Deze invasieve exoot, vroeger ook brulkikker genoemd, vormt een bedreiging voor inheemse amfibieën door predatie, competitie en het verspreiden van ziektes. De Amerikaanse stierkikker (Lithobates catesbeianus) staat op de EU Unielijst van invasieve exoten. Dat betekent dat hij bij binnenkomst in een lidstaat bestreden dient te worden.
In 2018 kon RAVON laten weten dat Nederland stierkikkervrij was. De soort was toen met succes bestreden in en rond het Limburgse Baarlo, waar tussen 2010 en 2014 volwassen dieren en larven werden weggevangen. Na het wegvangen is nog jarenlang gecontroleerd of er geen dieren waren achtergebleven. Ook dat gebeurde met eDNA, luisterrondes en navraag bij lokale contacten.
Toch werd al die tijd benadrukt dat waakzaamheid geboden is. In Vlaanderen komt de Amerikaanse stierkikker namelijk nog steeds voor, ook op enkele plekken vlak bij de grens met Noord-Brabant. In een aantal gebieden werkt men met grote inzet en gecoördineerd aan bestrijding. Vanuit de Vlaamse grenspopulaties blijft herkolonisatie van Nederland een reëel risico.
De provincie Noord-Brabant is verantwoordelijk voor het nemen van maatregelen om de vestiging van de Amerikaanse stierkikker te voorkomen.
Meerkikker
Zuidoost-Nederland wordt door exotische meerkikkers gekoloniseerd. Deze meerkikkers zijn afkomstig uit vier verschillende streken, waaronder de Balkan en Turkije. De geïntroduceerde meerkikkers gedijen in ons kikkerlandje, maar vormen gevaar voor onze inheemse meerkikkers en andere amfibieën, bijvoorbeeld door ziekten mee te brengen en verspreiden. De introductie van invasieve soorten behoort tot de belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies. In Nederland is de meerkikker buiten zijn natuurlijke verspreidingsgebied uitgezet – en bezig met een opmars.
Omdat de meerkikker wél van nature voorkomt in Nederland, valt introductie hier misschien minder op, maar het speelt wel degelijk een grote rol. “Vanuit het zuiden rukken exotische meerkikkers op. Ze hebben inmiddels een aanzienlijk deel van ons land, waar ze voorheen nooit zaten, gekoloniseerd”, aldus Richard Struijk van RAVON. De eerste waarnemingen stammen uit circa 1990 in Zuid-Limburg. Anno 2025 hebben ze zich door het heuvelland en het Maasdal verder door Nederland verspreid.
In Nederland komen van nature drie soorten groene kikkers voor. Dat zijn, naast de meerkikker, de poelkikker en de bastaardkikker. Overigens is die bastaardkikker in een ver evolutionair verleden ontstaan uit een kruising tussen de meerkikker en de poelkikker. “Het is geen sinecure om deze drie kikkersoorten van elkaar te onderscheiden.