BRON: RTV DRENTHE / 17 APRIL 2026 / JAN DIJK
Goudjakhals© Saxifraga / Jan Nijendijk
Een bijzondere waarneming afgelopen jaar op een wildcamera in De Onlanden: daar kwam een goudjakhals voorbij. Goudjakhalzen zijn hondachtige beesten, die wat grootte betreft tussen de vos en de wolf in zitten. Herkenning van een goudjakhals is niet eenvoudig. Douwe Klijnstra beheert de cameraval waarop de jakhals te zien was, hij schakelde daarom de Zoogdiervereniging in. Klijnstra: "Omdat ik op dezelfde plek ook een steenmarter op de camera had konden ze de grootte van het dier berekenen. Verder konden ze het zien aan de staart. Die is anders dan de staart van een vos. Maar ze hebben er ook experts uit Midden-Europa bijgehaald en die waren het er wel over eens: dit was een goudjakhals."
Opmars
De goudjakhals is de laatste jaren in opmars in West-Europa. De soort komt van oorsprong voor in Zuidoost-Europa en een groot deel van Azië. In 2016 werd voor het eerst een goudjakhals in Nederland waargenomen met een cameraval op de Veluwe. In 2019 was er een waarneming in Drenthe. De afgelopen jaren zijn er goudjakhalzen aangetroffen op allerlei plaatsen in ons land: bij Zeist, Stadskanaal en Lauwersoog. Glenn Lelieveld van de Zoogdiervereniging verwacht niet dat we al een roedel in ons land hebben. "We weten dat er meerdere roedels goudjakhalzen in Duitsland zijn dus het is niet de vraag óf maar wanneer we er eentje krijgen. En het is vooral de vraag: hoe komen we erachter? Want het zijn heel sneaky beesten", aldus Lelieveld. Op dit moment heeft het Lauwersmeergebied de beste papieren voor goudjakhalzen. "Daar wordt met regelmaat eentje gezien voor een wildcamera dus daar zou een territoriaal beest kunnen zitten. Maar we weten het niet, want het is gewoon een heel moeilijke soort."
Leefgebied
Volgens Lelieveld zijn grote delen van ons land geschikt als woongebied voor de goudjakhals. "Het is een beetje een mengeling tussen een vos en een wolf. Hij heeft het gezinsverband van de wolf maar gedraagt zich verder als een vos. Het is ook een muizeneter, een opportunist die graag kadavers en fruit eet. Eigenlijk zijn heel veel dingen gelijk aan de vos. En we hebben in ons land iets van dertig-, veertigduizend vossen dus er zou ook ruimte kunnen zijn voor enkele duizenden goudjakhalzen."
Goudjakhals© Saxifraga / Jan Nijendijk
Weidevogels
Waar goudjakhalzen zich vestigen gebeurt wel iets interessants met de vos. "Die wordt voor een deel verdreven," zegt Lelieveld. En dat heeft invloed op andere soorten. "Ik verwacht dat de goudjakhals in ons land veel ganzen gaat eten. In weidevogels zijn ze minder geïnteresseerd. In Estland hebben ze roedels goudjakhalzen in gebieden waar veel bodembroeders zijn. Daar zien ze een lagere predatie van weidevogels omdat de goudjakhals de vos wegdrukt. Daar tellen ze negentig procent minder vossen." Dus dat zou goed kunnen zijn voor de grutto? "Dat zou kunnen maar: eerst zien en dan geloven."