Spring naar inhoud

Het voorjaar komt eraan, de temperaturen stijgen en de bijen komen uit hun winterslaap. Imker Lydia Klok werkt al ruim dertig jaar met bijen en doet dit nog altijd met veel plezier. Maar het gaat niet altijd over de bloemetjes en de bijtjes. Zo zorgt de toename van de Aziatische hoornaar voor de nodige stress en kan de Varroamijt hele bijenvolken uitschakelen zonder de juiste behandeling.

Zo’n dertig jaar geleden besloot Lydia te gaan imkeren, maar daar wilde ze wel eerst een cursus voor doen. In de Heemtuin in Zaandam volgde zij twee jaar een opleiding en daarna was ze daar ongeveer vijftien jaar lid. Vervolgens sloot ze zich aan bij de Bijenteeltvereniging in de Beemster. Lydia heeft een enorme passie voor het houden van bijen. “Je moet ook echt liefde voor die beestjes voelen en ze willen begrijpen. Alleen op die manier kun je de bijenvolken gezond en gelukkig houden.” Dat is wat het beroep voor Lydia zo leuk maakt. “Ik ben constant bezig met het observeren van de bijen. Zijn ze gezond? Zie ik gedragsveranderingen en zo ja, hoe kan dit opgelost worden? Het houdt je scherp.” Wanneer de temperaturen stijgen, meestal in maart, vliegen de eerste bijen uit. Ook bij Lydia zijn ze al erg actief. “Om ervoor te zorgen dat de bijen genoeg diversiteit aan bloemen en planten hebben in hun omgeving, verplaats ik de bijenkasten naar andere locaties.”

Vandalen

Dat doet ze in overleg met boeren of mensen die boomgaarden beheren. “Langs de weg kan je ze niet zomaar zetten. Je hebt er altijd vandalen tussen zitten die ze om schoppen. Te erg voor woorden”, zegt Lydia. “Ik bespreek vooraf wanneer ik de kisten kom plaatsen bij de boeren en ga daarna iedere twee weken langs om bij de bijen te kijken.”

Productie

Ze merkt de afgelopen jaren dat ze meer bijenvolken nodig heeft om dezelfde hoeveelheid honing te produceren. “Voorheen had ik met zo’n achttien bijenvolken een hoge productie. Nu heb je daar twintig tot vierentwintig volken voor nodig.”

Biodiversiteit

Volgens de imker komt dat door de afname van de biodiversiteit in het land. “Het werkt elkaar tegen. Doordat er minder planten en bloemen zijn, is er minder voedsel voor de bijen en andere insecten en worden vervolgens weer minder nieuwe bloemen en planten bestuift”, vertelt Lydia. “Zo is de knotwilg een enorm belangrijke voedselbron voor bijen in het voorjaar. Dat komt door de katjes die aan de takken zitten. Die worden nu steeds vaker preventief geknot, omdat het valt onder cultureel erfgoed en natuurbeheer. Dat is een probleem voor de honingbij.”

Harde werk

Toch produceert Lydia ieder jaar nog een mooie hoeveelheid honing in samenwerking met de bijen. “De bijen verrichten het harde werk en de imker is er om ze te begeleiden, zeg ik altijd”. Ze heeft zowel vaste bezoekers die regelmatig een pot honing bij haar halen en mensen die spontaan langsfietsen en bij haar stoppen. Lydia geniet zichtbaar van haar werk als bijenimker. “Het is bijzonder om zo dicht op de natuur te zitten,” vertelt ze, terwijl ze rustig een bijenkast inspecteert. Je hoort het zachte gezoem van de bijen en ruikt de geur van honing wanneer de kist geopend wordt.

Teveel parfum

Volgens Lydia zijn er een hoop misvattingen over bijen. “Mensen denken vaak dat ze agressief zijn, maar dat is niet zo. Ze zullen je nooit zomaar steken of aanvallen.” Ze legt uit dat bijen wel gevoelig zijn voor geuren en kleuren. “Ik raad het niet aan om jezelf helemaal onder te spuiten met parfum als je in de buurt bent van bijen. Daar kunnen ze geïrriteerd door raken en nog weleens op je af willen vliegen. Verder laten de bijen je over het algemeen met rust.”

Varroamijt

Imkeren is niet alleen maar vredig. Tijdens de winterperiode staat er namelijk ieder jaar een grote klus op Lydia te wachten. De bijenkasten moeten grondig worden schoongemaakt en de bijen worden behandeld tegen de Varroamijt. “Dat is een vreselijk vervelende parasiet die zich vastklampt aan honingbijen, ze besmet met virussen en hele volken kan uitschakelen,” legt Lydia uit.

Mierenzuur

Ze houdt haar volken daarom scherp in de gaten. “Wanneer ik er een aantal heb gespot, kan ik nog snel handelen. Als het grootste deel van de bijen besmet is, ben je vaak al te laat.” Om de mijten te bestrijden gebruikt ze mierenzuur. “Daarmee schakel je ook de mijten uit die zich gevestigd hebben op de poppen en larven in de bijenkast,” zegt ze. Het is effectief, maar vraagt zorg en precisie.

Aziatische hoornaar

Naast deze terugkerende winterklus ervaart Lydia ook spanning door een nieuwe dreiging: de Aziatische hoornaar. “Ze zijn al in grote getalen gespot in het Purmerbos,” vertelt ze bezorgd. Samen met de bijenclub probeert ze alert te blijven. “Je moet ze niet meteen doden, maar vangen en volgen naar het nest.” Hoewel haar bijenvolken nog veilig zijn, blijft de dreiging in haar achterhoofd aanwezig.

Zware klap

Naast de zorgen om haar bijen kreeg Lydia ook persoonlijk een zware klap te verwerken. Drie jaar geleden overleed haar man onverwachts. “Dat was een enorme schok,” vertelt ze openhartig. In de periode daarna moest ze haar leven opnieuw vormgeven. Dankzij haar veerkracht en de steun van familie en vrienden wist ze zich erdoorheen te slaan. Ze besloot door te gaan, al deed ze het rustiger aan. De koeien deed ze weg en ze houdt nu nog een kleiner aantal schapen, naast de bijenvolken die ze heeft.

Nieuwe kracht

Opvallend genoeg besloot ze in datzelfde jaar mee te doen aan een honingwedstrijd. Met succes: ze won niet één, maar drie prijzen voor beste honing. Dat moment gaf haar nieuwe kracht en dit jaar gaat ze zeker weer meedoen aan de wedstrijd. Stoppen met imkeren, is Lydia voorlopig nog niet van plan. “Ik voel me nog fit en zolang het kan, ga ik met plezier door.”