BRON: OMROEP WEST
Dat de Amerikaanse rivierkreeft een gevaar vormt voor de natuur was al duidelijk, maar de aantallen lopen uit de hand. Dat vindt in navolging van Hoogheemraadschap van Delfland nu ook Zuid-Hollands Landschap, een organisatie die zich inzet voor natuurbehoud. Daarom moet er een vanuit de politiek stevig plan komen om de hoeveelheid kreeften terug te dringen. Rivierkreeften knippen waterplanten weg en woelen de bodem om. Dat zorgt voor slib in het water, wat licht wegneemt en een slechte omgeving creëert voor waterplanten. Die juist hard nodig zijn voor een gezonde biodiversiteit van het water. Een voorbeeld van een waterplant die aan het verdwijnen is, is de krabbescheer. Wat weer gevolgen heeft voor de groene glazenmaker, een zeldzame libel die eitjes afzet in de planten. De krabbescheer is ook een broedplek voor zwarte sterns. Ook graven de kreeften gangen en holen in de oevers, waardoor de slootkant instabiel wordt. Delen zakken in en randen brokkelen af, waardoor onderhoud ingewikkelder en duurder wordt.
Om de overlast van de kreeften te beperken, zijn er hier en daar wat kleine projecten om het aantal beestjes terug te dringen. Dat is niet genoeg, waarschuwt het Zuid-Hollands Landschap. 'Het is een systeemprobleem dat je niet met een paar projecten of een tijdelijke impuls oplost: waterkwaliteit, biodiversiteit, oeverstabiliteit, beheerlast en kosten grijpen in elkaar', aldus Jos Bisschops, directeur van de organisatie. 'Een integrale aanpak is noodzakelijk: effectief en verantwoord terugdringen van rivierkreeften, herstel van waterplanten en leefgebied, en watersystemen weerbaar maken, met langdurige monitoring en beheer.'
Hoe is de rivierkreeft in Nederland gekomen?
In de jaren zeventig werden er veel Amerikaanse rivierkreeftjes naar Nederland gehaald, ter 'versiering' van aquaria en siervijvers. De waterdieren zijn goede klimmers en kunnen dus makkelijk ontsnappen. En was er dus kans om zich te vermenigvuldigen. En omdat het klimaat steeds milder wordt (daar gedijen de uit Amerika afkomstige kreeften goed bij) en ze weinig natuurlijke vijanden hebben, leven er nu miljoenen rivierkreeften in ons land. Bij zo'n integrale aanpak is de Tweede Kamer nodig, want die kan ervoor zorgen dat er landelijk beleid komt. In zijn brandbrief roept Bisschops op tot aanpassing van wet- en regelgeving, zodat er op grotere schaal effectiever kan worden gevangen.
Om dat mogelijk te maken is er ook structureel budget nodig, plus geld voor herstel van natuur en preventie. 'Dit maakt monitoring, langdurig beheer en maatregelen als natuurvriendelijke oevers mogelijk.' Ook roept Bisschops op tot 'een samenhangende aanpak met duidelijke doelen en samenwerking tussen overheden, terreinbeheerders en waterbeheerders; niet versnipperd per plek'.
'Nu zijn we nog op tijd'
De oproep wordt ondersteund door Hoogheemraadschap van Delfland, LTO Noord, Utrechts Landschap en Landschap Noord-Holland. Ook is er een petitie gestart. De verzamelde handtekeningen worden aangeboden aan Tweede Kamerleden. 'Nú zijn we nog op tijd om schade aan onze oevers en waterkwaliteit te herstellen en het leven in onze wateren terug te brengen', aldus Bisschops. 'Als we te lang wachten zijn herstelkosten verveelvoudigd en zullen we permanent verlies van soorten moeten accepteren.'
Wat wordt er nu al gedaan?
Hoogheemraadschap van Delfland start in het voorjaar met het vangen van kreeften in tien natte ecologische zones. Hierbij vangt een visser met fuiken en korven de rivierkreeften uit het water. Dit wordt nu al op kleinere schaal gedaan. De afgelopen jaar is daarmee 80 procent van de kreeften gevangen. Het plan is om dit nu in 2027 op grote schaal te doen, op zo'n 170 locaties. Ook in omgeving Leiden is zo'n proef gedaan. Hierbij werden de oevers 'natuurvriendelijk' ingericht, door de oevers flauw te laten aflopen. Hierdoor kunnen planten makkelijker groeien en de kreeften minder makkelijk graven.