Spring naar inhoud

De rode Amerikaanse rivierkreeft leeft op Ameland en dat is een bedreiging voor het waterbeheer en de natuur op het eiland. Daarom komen de verschillende instanties nu in actie. Wetterskip Fryslân, Staatsbosbeheer en de Gemeente Ameland beginnen nu een onderzoek naar waar de rivierkreeften momenteel leven. Het dier leeft op verschillende plekken in Fryslân. In de Grote Wielen bij Leeuwarden wordt al langer onderzoek gedaan naar het dier. "Het is een beetje gissen, maar ze zijn waarschijnlijk door menselijk handelen op Ameland gekomen", zegt Peter Bosma, coördinator exotenbestrijding bij Wetterskip Fryslân. Op Ameland is al wat te merken van de gevolgen van de aanwezigheid van de kreeft, zegt Bosma. "De schade die we op dit moment kunnen zien is dat ze graven in de walkanten. Verder hebben we nog geen goed beeld. Andere invloed zie je echt pas als er een behoorlijk aantal kreeften zitten."

Waarom is de rivierkreeft een probleem?

In Fryslân komen verschillende soorten van de rivierkreeft voor. De rode Amerikaanse rivierkreeft is het meest schadelijk.Dit beestje eet waterplanten en kleine beestjes op. Daardoor wordt het water troebel en verdwijnen andere soorten. Bovendien is het zo dat de rivierkreeften gangen in de walkanten bijten. Dat heeft negatieve gevolgen voor de sloten, vijvers en slinken. "Hun sterke punt is, ze kunnen wel twee keer per jaar 200 tot 500 jongen krijgen. Dan kun je je voorstellen dat die populatie heel snel kan groeien", zegt Bosma.

Verspreiding

Op Ameland zijn tot nu toe verschillende exemplaren aangetroffen in een polder op het eiland. "We willen nu zien hoe ver de kreeft is verspreid over het eiland en dan kijken hoe groot de populatie precies is", zegt Bosma. Als er in Nederland kansen zijn om de populatie flink onderuit te krijgen, dan is het op Ameland. Peter Bosma, coördinator exotenbestrijding bij Wetterskip Fryslân Het Wetterskip komt nu in actie met tien fuiken om in kaart te brengen waar de dieren precies zitten. Staatsbosbeheer heeft in haar eigen gebied ook diverse locaties waar de rivierkreeftenstand wordt gemeten. "Daarna gaan we kijken hoe we dit probleem kunnen aanpakken."

De rivierkreeft vangen? Dat mag niet zomaar

Het Wetterskip wil met het onderzoek ontdekken hoe de rode Amerikaanse rivierkreeft het beste kan worden weggevangen. Dat betekent niet dat daar meteen mee kan worden begonnen. Daarvoor moet het Rijk een ontheffing geven. Voor de Grote Wielen werd die ontheffing eerder al wel afgegeven. Voor wat betreft bestrijding, ziet Bosma wel kansen. "Op de wal is het bijna niet te doen om de kreeft uit te roeien", zegt Bosma. "Maar Ameland is daar geschikter voor, als eiland met allemaal zout water eromheen." "Als er in Nederland kansen zijn om de populatie flink onderuit te krijgen, dan is het op Ameland."

Het zwarte oogmasker is kenmerkend voor een wasbeer

Het zwarte oogmasker is kenmerkend voor een wasbeer© Alexa via Pixabay

De provincie wil planten en dieren die een bedreiging vormen voor de natuur in Drenthe aanpakken. Onder meer de reuzenberenklauw en de wasbeer moeten zo snel mogelijk worden verwijderd of gedood. Deze planten en dieren behoren tot de zogeheten 'invasieve soorten'. Dat wil zeggen dat ze hier van nature niet thuishoren. De invasieve soorten kunnen andere natuur, die oorspronkelijk wel bij Drenthe hoort, verdringen. Drenthe ziet 'eliminatie' daarom als de oplossing. De soort moet dan volledig uit de natuur worden verwijderd, oftewel een nulstand, zodat er geen risico meer is op verspreiding of vermeerdering.

Meeliften op vrachtwagen

Invasieve soorten belanden in Drenthe door menselijk handelen. Bijvoorbeeld omdat ze meeliften op een vrachtwagen, of door handel in vijver- en aquariumplanten. Volgens de provincie kunnen deze soorten schade toebrengen aan infrastructuur en landbouw. Ook de verspreiding van virussen vormt een risico. Drenthe heeft nu een vijfjarenplan opgesteld om de exoten aan te pakken. Daarin staat per soort wat de provincie eraan wil doen. De focus wordt gelegd op de planten en dieren die de grootste bedreiging vormen voor de natuur in Drenthe.

Wasbeer

De pijlen zijn onder meer gericht op de wasbeer. Dit dier heeft mogelijk lokaal een effect op bedreigde soorten. Ook kan de wasbeer de wasbeerspoelworm bij zich dragen. Dit komt niet vaak bij mensen voor, maar kan wel tot ernstige klachten leiden.

De belangrijkste soorten waar de provincie haar pijlen op richt:

Fauna: wasbeerhond, wasbeer en geelpoothoornaar (tot voor kort bekend als Aziatische hoornaar).

De provincie verwacht voor de geelpoothoornaar dat brede bestrijding, waarop op dit moment nog wordt op ingezet, op termijn niet meer haalbaar is. De kosten wegen niet meer op tegen de baten, aldus de provincie.

Waterplanten: grote waternavel, waterwaaier, waterteunisbloem, watercrassula, moeraslantaarn, ongelijkbladig vederkruid en parelvederkruid.

Landplanten: reuzenberenklauw, (Aziatische) duizendknopen en zijdeplant.

Onderdeel van het vijfjarenplan is het vergroten van het bewustzijn over invasieve soorten. Volgens Drenthe is dat van 'groot belang' om tot een effectieve aanpak te komen, omdat 'voorkomen beter is dan genezen'.

In samenwerking met de provincie Groningen wordt daarom gewerkt aan een app om exoten te registreren. Burgers kunnen daarin een melding doen. Met die informatie kunnen de provincies hun aanpak vervolgens verbeteren.

Wat kost het?

De provincie verwacht dit jaar 2 ton uit te geven aan de bestrijding van de vreemde planten en dieren. Vanaf 2027 tot en met 2030 gaat het om 2,5 ton per jaar. In totaal zijn de uitgaven dus 1,2 miljoen euro. Drenthe trekt in het plan op met gemeenten, waterschappen, terreinbeheerders en grondeigenaren. in 2028 volgt een evaluatie.