Spring naar inhoud

Gepubliceerd op Geef een reactie op Roos bestrijdt gevreesde Japanse duizendknoop door die gewoon op te eten

BRON: OMROEP BRABANT /RONALD STRATER

De meeste mensen krijgen de kriebels van de Japanse duizendknoop. De plant groeit door tuinen, bermen, funderingen en zelfs asfalt heen. Maar wildplukster Roos Konings uit Breda kijkt juist blij als ze het onkruid ziet staan. "Ik bestrijd de Japanse duizendknoop ook", zegt ze terwijl ze langs een berm vol frisgroene stengels loopt. "Maar ik eet hem op." Met een mandje in haar hand zoekt Roos zorgvuldig de jongste scheuten uit. De oudere stengels laat ze staan, want die worden te vezelig. "Ik ga er siroop, duizendknoopflapjes en jam van maken", zegt ze. "Kijk daar staat-ie al. De Japanse duizendknoop is hier al flink aan het uitbreiden." 

Secuur
Terwijl ze met een mesje de stengels afsnijdt, let ze ondertussen heel goed op dat er niets op de grond valt. "Je moet hier echt secuur mee omgaan", vertelt de dame die al haar eten uit de natuur haalt. "Alles wat je afsnijdt moet je gebruiken, of zorgvuldig weggooien bij het restafval. Want anders ben je verder van huis." De Japanse duizendknoop is  in de 19e eeuw als sierplant mee naar Europa genomen en nu een van de meest gevreesde invasieve exoten. De plant verspreidt zich razendsnel via wortels en kleine stukjes stengel en drijft gemeenten, spoorbeheerders en huiseigenaren jaarlijks tot wanhoop. En de bestrijding kost heel veel geld.  

Niet blij
Dat het een serieus probleem is, merkt Roos overal. "Mensen die hem in hun tuin hebben, zijn helemaal niet blij", zegt ze. "Je huis kan er echt minder waard door worden, want de Japanse duizendknoop groeit gewoon door funderingen en bestratingen heen."  "Als je op de snelweg rijdt en je kijkt naar de berm, dan is de kans groot dat je hem ziet staan", vervolgt Roos. "Hij neemt andere planten helemaal over en groeit ook door het asfalt heen. Dat is flinke schade en de plant moet echt uitgeroeid worden. Want hoe meer je maait, hoe meer die zich kan verspreiden. Op elke knop van elke stengel kan hij nieuwe wortels maken." 

Roos Konings kookt de Japanse duizendknoop.
Roos Konings kookt de Japanse duizendknoop.

In Nederland wordt de Japanse duizendknoop dan ook als gevaarlijk onkruid gezien. Maar voor Roos is het ook een lekkernij. Ze eet de Japanse duizendknoop gewoon op. "Mensen haten deze plant maar als ze nog jong zijn, zijn ze lekker friszuur. Perfect voor jam, siroop, compote of vulling voor appelflappen."

Duizendknoopjam
Als Roos haar mandje vol heeft, haalt ze een klein gasstelletje uit haar auto. De Japanse  duizendknoop wordt in stukjes gesneden en gaat met een flinke lading suiker tien minuten het kokende water in. Daarna even pureren en klaar is de jam. Die kan zo een boterham op. "Eigenlijk smaakt het net zoals rabarber", zegt Roos. "Ik heb vele recepten, erg lekker."  

"Mensen haten de plant, maar 'if you can't beat it, eat it'."

Roos denkt niet dat als iedereen Japanse duizendknoop gaat eten dat dan het hele probleem wordt opgelost. Maar het zou wel wat helpen omdat mensen hem beter leren herkennen én vaker afsnijden. "Hoe meer je hem oogst, hoe zwakker hij uiteindelijk wordt", zegt ze uit. "Dus als ik hier elk jaar blijf plukken, dan zou de populatie moeten afnemen."  En wie weet is er wel een markt voor. In Japan ligt de plant volgens Roos zelfs gewoon in de groentewinkel. "Hier haten mensen deze plant", zegt ze lachend. "Maar ik niet. If you can’t beat it, eat it."  

Roos Konings oogst Japanse duizendknoop.
Roos Konings oogst Japanse duizendknoop.

Wilde Duizendknoop jam

Ingrediënten

500 g jonge duizendknoopstelen
300 g suiker

Bereiding

Snijd duizendknoop klein en kook met een klein laagje water in 10–15 minuten zacht.
Voeg suiker toe en laat inkoken tot jamdikte (ongeveer 20–30 minuten).
Roer regelmatig.
Bewaren? Giet heet in schone potten en sluit direct af.


Meer recepten vind je op Instagram @roosvankroos

Gepubliceerd op Geef een reactie op Strijd tegen Aziatische hoornaar is schadelijk voor biodiversiteit

BRON: BNNVARA - VROEGE VOGELS / 19 APRIL 2026

De Aziatische hoornaar is pas sinds 2017 in Nederland, maar nu al een ‘Bekend Insect’. Omdat ze schadelijk voor honingbijen zijn, roepen imkers regelmatig burgers op de exotische wespensoort te vangen met ‘selectieve’ vallen. Hier bestaan zorgen over. Die vallen blijken namelijk niet zo selectief; ze vangen ook inheemse insecten.

“Mensen plaatsen die vallen natuurlijk vanuit de beste bedoelingen”, vertelt Regina Oors van de Nederlandse Entomologische Vereniging. In zo’n val zouden alleen Aziatische hoornaars vast moeten komen te zitten, maar Oors ziet het vaak misgaan. “Ook bijen, (zweef)vliegen en inheemse wespen worden gevangen en gedood in die zogenaamd ‘selectieve’ vallen.” Door die bijvangst is ook de Wespenstichting is zeer kritisch op het gebruik van deze vallen.

Overheden financieren vallen

Imkers vragen regelmatig het brede publiek te helpen bij het bestrijden van de Aziatische hoornaar en worden daarbij soms bijgestaan door overheden. Zo vertrekt Gemeente Veenendaal samen met de plaatselijke imkervereniging gratis vallen en betaalt gemeente Enschede voor de benodigde lokstof. Soms gaat dat goed mis. Zo deelde Gemeente Woensdrecht geen Aziatische hoornaar-, maar wespenvallen uit. Hier komen dus per definitie inheemse, nuttige wespen in terecht. “Niet ok”, vindt Oors. Gemeente Woensdrecht zegt in een reactie dat er voorheen gangbare selectieve vallen werden uitgedeeld, maar dat deze dit jaar niet beschikbaar waren. Een gemeentemedewerker heeft toen deze wespenvallen besteld.

wespenval woensdrecht

Door Gemeente Woensdrecht uitgedeelde wespenvallen. © Facebook, Gemeente Woensdrecht

De Nederlandse Bijenhoudersvereniging (NBV) benadrukt dat het belangrijk is de juiste typen vallen op de juiste manier te gebruiken. “Op dit moment is er nog geen 100% selectieve val beschikbaar, ondanks dat er hard aan gewerkt wordt. En omdat iedere op dit moment beschikbare val toch een mogelijkheid geeft op bijvangst, adviseren we regelmatig te controleren. […] Daarnaast zien we het oproepen van het publiek ook als een uitgelezen kans om het gesprek aan te gaan en mensen het nut en belang van wespen en andere insecten uit te leggen.”

Honingbij beschermen zonder val

Imker Mark van Lith gaat in tegenstelling tot veel collega-imkers niet mee in die beredenering. “Mensen gaan echt geen Aziatische hoornaar uit de val halen om de bijvangst vrij te laten.” Vorig jaar gebruikte hij ook selectieve vallen, maar schrok van de hoeveelheid bijvangst en is er daarom mee gestopt. Hij probeert nu op een andere manier zijn bijenvolken te beschermen. “Dit jaar ga ik experimenteren met ‘elektrische harpen’. Bijen vliegen er doorheen, maar hoornaars krijgen een schok. Die plaats ik naast de kasten, waardoor hopelijk de Aziatische hoornaar afleert m’n bijen te pakken.”

Schadelijke hetze

Het betrekken van het publiek bij de bestrijding heeft volgens Nathan Veenstra van de Wespenstichting ook andere ongewenste gevolgen. “Op deze manier wordt de angst voor andere insecten aangewakkerd en versterkt.” Oors spreekt zelfs van een hetze tegen de Aziatische hoornaar. “In verschillende media wordt onnodige angst en vijandigheid gecreëerd met termen als ‘massamoordenaar’ en ‘horrorwesp’.” Dat ziet Veenstra ook. “Het is een makkelijke zondebok, terwijl de echte bedreigingen voor biodiversiteit pesticiden, klimaatverandering, stikstofdepositie en habitatverlies zijn. We kunnen beter daar onze energie en ons geld op richten.” Daar is de Nederlandse Bijenhoudersvereniging het mee eens: “Onze woorden worden ook vaak in de media verdraaid voor sensatie en aandacht.”

Kwaal erger dan middel?

Weegt de bijvangst in die ‘selectieve’ vallen op tegen de hoeveelheid insecten die de Aziatische hoornaar vangt? Oftewel, is de kwaal erger dan het middel? De NBV laat weten dat een nest in één seizoen zo’n 100.000 insecten consumeert. Ook verwijzen ze naar een onderzoek dat aantoont dat Aziatische hoornaars het gedrag en de aanwezigheid van bestuivers verstoren met een minder goede bestuiving als gevolg. “Dat klinkt ernstig, maar moeten we wel in perspectief zien”, volgens de Wespenstichting. “Een nest van de inheemse limonadewesp vangt zo’n 250.000 insecten per jaar. Daarnaast heeft ook het jachtgedrag van de Europese hoornaar effect op bestuivers, maar die zien we als belangrijk onderdeel van het ecosysteem.”

Insectenkenners Aglaia Bouma, Jan Wieringa en Wouter van Steenis komen in een recent verschenen artikel tot de conclusie dat de effecten van de Aziatische hoornaar op biodiversiteit, volksgezondheid en economie verwaarloosbaar zijn. “Deze soort is hooguit een probleem voor imkers die voor een nieuwe uitdaging staan.”

Aziatische hoornaar wordt geelpoothoornaar

Website Nature Today melden deze week dat de Aziatische hoornaar (Vespa velutina) om een aantal redenen voortaan geelpoothoornaar wordt genoemd. Hoewel de geelpoothoornaar uit Azië komt, gaf de naam Aziatische hoornaar veel verwarring. Ten eerste komt in dat werelddeel een veelheid aan hoornaarsoorten voor. Welke is dan 'de' Aziatische? De naam geelpoothoornaar verwijst naar een opvallend kenmerk van deze soort, namelijk de helgele uiteinden van de poten.