Spring naar inhoud

Gepubliceerd op Geef een reactie op Dierenhulpverleners lopen vast door exotenregels

BRON: STICHTING DIERENLOT / 22 JANUARI 2026

Dierenambulances, wildopvangcentra en gespecialiseerde opvangorganisaties lopen vast door de regels rond invasieve exoten. Daardoor ontstaan onwerkbare situaties voor meer dan 10.000 vrijwilligers en professionals die dagelijks dieren in nood helpen. Stichting DierenLot roept de Tweede Kamer op om het Aanvalsplan Invasieve Exoten zo aan te passen dat dierenhulpverlening uitvoerbaar blijft en dierenwelzijn niet in de knel komt. DierenLot doet deze oproep richting het natuurdebat dat donderdag in de Tweede Kamer plaatsvindt.

Dierenhulpverleners krijgen steeds vaker invasieve exoten binnen, maar stuiten op twee harde problemen: geen structurele financiering en regels die dierwaardige opvang of terugplaatsing belemmeren. Dat leidt tot druk op opvangcapaciteit, morele dilemma’s en het risico dat vrijwilligers afhaken.

Gezonde nijlganzen mogen niet terug

Jaarlijks komen circa 1.300 nijlganzen via burgers bij opvangcentra terecht. Een deel herstelt volledig, maar terugplaatsen is verboden. Levenslange opvang is meestal niet haalbaar door gebrek aan ruimte en middelen. Tegelijk weigeren dierenartsen geregeld om gezonde dieren te euthanaseren.

Hierdoor belanden dierenhulpverleners in een situatie zonder werkbare, dierwaardige oplossing. De organisatie vraagt de Kamer om een gedoog- of maatwerkconstructie mogelijk te maken, zodat herstelde nijlganzen onder strikte voorwaarden kunnen worden teruggezet. Dat voorkomt onnodige euthanasie en ontlast opvangcentra.

Opvang schildpadden loopt vol

Opvangcentra zien een groeiend aantal gedumpte (letter)sier­schildpadden. De grootste gespecialiseerde opvang groeit met circa 1.000 schildpadden per jaar en zit aan de grens van haar capaciteit. Euthanasie van gezonde schildpadden is geen aanvaardbare oplossing en voorkomt nieuwe instroom niet. De kern van het probleem ligt bij handel, kweek en dumping, terwijl handhaving daarop tekortschiet. Door klimaatverandering neemt bovendien het risico toe dat schildpadden zich in de Nederlandse natuur gaan voortplanten.

Met een overbruggingskrediet van 1 miljoen euro is het nu mogelijk gemaakt een schildpaddenreservaat in Friesland te bouwen. Dit is een tijdelijke oplossing. Structurele opvang en stevige handhaving zijn een verantwoordelijkheid van de overheid.

De Kamer wordt gevraagd om:

  1. Structureel te investeren in duurzame opvangoplossingen, waaronder het schildpaddenreservaat met voldoende capaciteit.
  2. Handhaving te versterken op handel, kweek en dumping, zodat de instroom stopt.
  3. Versneld te werken aan een positieflijst voor reptielen om nieuwe exotenproblemen te voorkomen.
  4. Dierenwelzijn en uitvoerbaarheid expliciet te borgen in de uitwerking van het Aanvalsplan, samen met dierenambulances en opvangorganisaties.

Gepubliceerd op Geef een reactie op Van Oezbeekse schildpad tot koraal, handel in bedreigde diersoorten gehalveerd

BRON: NOS NIEUWS

De legale invoer van bedreigde diersoorten van buiten de EU naar Nederland is in vier jaar tijd bijna gehalveerd. Dat blijkt uit een analyse van internationale exportcijfers. Het gaat om dieren die alleen met een vergunning de grens over mogen. Wie bijvoorbeeld een vierteenschildpadje uit Oezbekistan wil, heeft een stapel papieren nodig. De landschildpad komt in het wild voor in Centraal-Azië. Maar sinds de jaren 70 is er een levendige handel in ontstaan als huisdier. Tegelijkertijd veranderde het leefgebied van de schildpad hevig door het opdrogen van het Aralmeer. Het resultaat is dat de vierteenschildpad officieel een kwetsbare diersoort is en op de zogenoemde CITES-lijst terechtkwam. Op die lijst staan honderden soorten planten en dieren waarover ruim 180 landen hebben afgesproken dat ze niet zonder vergunning verhandeld mogen worden. En in sommige gevallen zelfs helemaal niet.

Koraaldiertjes

Ook in Nederland is de vierteenschildpad een populair huisdier. In het eerste coronajaar, 2020, kwamen 3000 van deze schildpadden uit Oezbekistan naar Nederland voor de Europese markt, blijkt uit de handelscijfers die Nederland rapporteerde bij CITES. Vier jaar later bedroeg de import de helft. Het schildpadje staat daarmee symbool voor de gehele invoer van dieren waarvoor een importvergunning nodig is. In 2020 rapporteerde Nederland nog bijna 92.000 dieren. Vier jaar later waren dat er slechts 48.000.

Verreweg het grootste deel van de geïmporteerde dieren waren allerlei soorten koralen. Ze zijn vooral gewild bij aquariumliefhebbers. Florin Chelaru is een van hen. In 2017 nam hij afscheid van zijn baan in de telecom en maakte hij van zijn hobby zijn werk. Nu heeft Chelaru een groothandel in koraaldiertjes en levert hij aan dierenwinkels en particulieren in heel Europa. "Ja, ik merk ook dat de vraag afneemt", zegt hij. "Niet iedereen kan het meer betalen, het is toch een beetje een luxeproduct." Chelaru wijt het aan de toegenomen energieprijzen. "Je moet het aquarium op temperatuur brengen en je hebt lampen nodig. Voorheen kostte dat zo'n 200 euro per maand bij een mooi aquarium in huis, nu zo'n 500 euro."

Florin Chelaru met gekweekte koraal

Maar er is meer aan de hand. "De wereld is ook strenger geworden", zegt Chelaru. Om diersoorten, waaronder het koraal, te beschermen leggen landen restricties op. "Van koraal uit Australië mag bijvoorbeeld veel minder geïmporteerd worden." Chelaru haalt zijn koraal vooral uit Indonesië. "En door technologische verbeteringen kunnen we steeds meer hier kweken."

Ook handelaren in reptielen herkennen de afname. "Het houden van dieren loopt eigenlijk al jaren terug", zegt Sebastiaan Scheffer. "Sommige dieren waren een beetje een wegwerpartikel. Schildpadden die voor een euro op de toonbank stonden, en dan binnen een paar maanden in het park belandden. Dat zie je nu veel minder." Scheffer heeft in Wijk bij Duurstede een bedrijf waar hij reptielen fokt. Daarnaast importeert hij ook al jaren exotische dieren. "Recent heb ik nog bijzondere slangen en hagedissen van een kweker uit Suriname laten komen."

Zo'n import is een bureaucratisch proces. "Je moet eerst een exportvergunning in Suriname krijgen. Daarvoor moet je aantonen hoe de verkoper de dieren heeft verkregen en in wat voor faciliteiten ze zijn grootgebracht", zegt Scheffer. "Als dat rond is, kun je een importvergunning in Nederland bij het ministerie aanvragen."

Via Duitsland

Als de dieren landen op Schiphol volgen meer controles. "Zelfs het hout van de kisten moet een bepaald stempel hebben, om zeker te weten dat er geen boktorren in zitten", zegt Scheffer. "De checks duren tegenwoordig zo lang dat ik minder rechtstreeks ben gaan importeren. Ik ben bang dat mijn dieren anders doodgaan tijdens het wachten op Schiphol." Scheffer is meer via Duitsland gaan importeren. "De afhandeling op het vliegveld van Frankfurt gaat veel sneller", zegt de reptielenhandelaar. Dat zou erop kunnen wijzen dat sommige soorten nu vaker via andere EU-landen naar Nederland komen.

Maar voor de vierteenschildpad is dat niet het geval. De CITES-cijfers laten zien dat ook in de Europese Unie als geheel het aantal geïmporteerde diertjes halveerde. "Op zich niet gek", zegt reptielenkweker Scheffer. "In Oezbekistan mogen ze inmiddels niet meer in het wild gevangen worden. En dat is misschien maar goed ook. "