BRON: VRT.BE / 25 FEBRUARI 2026 / MAXINE RAPPE
De Aziatische bidsprinkhaan is in opmars in Europa en kan een bedreiging vormen voor lokale ecosystemen, waarschuwen Italiaanse wetenschappers in een nieuwe studie. De insecten zijn momenteel vooral in stedelijke gebieden in Italië en de Balkan te vinden. "Er zijn een aantal aanwijzingen dat het een invasieve soort zou kunnen worden", zegt insectenkenner Peter Berx. Van de Aziatische hoornaar heb je ongetwijfeld al gehoord, maar wist je dat ook de Aziatische bidsprinkhaan aan een opmars bezig is in Europa? Die lijken op de Europese bidsprinkhanen, maar zijn groter. "Waar de Europese een vijftal centimeter is, zijn de Aziatische tussen de 7 en 9 centimeter", zegt insectenkenner Peter Berx in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
De beestjes ontlenen hun naam aan het feit dat ze in rust hun beide voorste 'grijpklauwen' voor zich uit houden, net alsof ze aan het bidden zijn. Met sprinkhanen hebben ze verder weinig te maken. "Bidsprinkhanen zijn eerder verwant aan de kakkerlakken dan aan sprinkhanen. Over het algemeen springen ze ook niet." Op dit moment is de Aziatische soort al in Italië en in de Balkan te vinden, maar hun aantallen groeien en ze trekken ook steeds noordelijker. "Er wordt vermoed dat ze hier door menselijk toedoen terecht zijn gekomen", zegt Berx. "Ze worden via het internet verkocht als huisdieren. Ik kan me voorstellen dat er mensen de dieren in huis halen, en ze buitenzetten in plaats van te doden als ze ze beu zijn."
De insecten doen de mens niet per se kwaad, maar de verspreiding van de Aziatische soort kan wél invloed hebben op de Europese ecosystemen en biodiversiteit. Dat schrijven Italiaanse wetenschappers in een nieuwe studie. Het gaat specifiek om de soorten 'Hierodula tenuidentata' en 'Hierodula patellifera'. "Hun komst is slecht nieuws. Er zijn een aantal indicaties dat het een invasieve soort zou kunnen worden", beaamt Berx. Dat zijn dieren die niet alleen door de mens in een nieuw gebied terechtkomen, maar daar ook schade veroorzaken.
Aan tafel!
"Net als alle andere bidsprinkhanen eten ze andere dieren, voornamelijk insecten. Omdat ze groter zijn, kunnen ze ook grotere insecten aan, zoals hommels. Ze zijn zelfs zo fors dat ze kleine hagedissen of kikkers aankunnen." Ze hebben dus meer variatie op hun bord dan de Europese bidsprinkhaan, wat lokale ecosystemen kan verstoren. "Bovendien staan de Europese bidsprinkhanen ook zelf bij de Aziatische soort op het menu."
Bekijk: een Aziatische bidsprinkhaanvrouwtje peuzelt een Europees vrouwtje op
Volgens de onderzoekers zijn de Europese mannetjes in het bijzonder aangetrokken tot de Aziatische vrouwtjes. Maar dat eindigt niet best: uit hun onderzoek blijkt dat de Aziatische vrouwtjes de mannetjes vaak gewoon opeten.
Meer kinderen
Volgens Berx werken nog andere factoren de snelle voortplanting en verspreiding van de Aziatische bidsprinkhaan in de hand. Net als de Europese bidsprinkhaan leggen ze hun eieren in een soort schuimpakketje. "De eipaketten van de Aziatische bidsprinkhanen zijn tweemaal zo groot als van de Europese, dus daar komen tweemaal zoveel larven uit." Het gaat om tot wel 200 nimfen per eipakket. Bovendien zijn de larven onderling veel minder kannibalistisch dan bij de Europese variant. Er zijn een aantal diersoorten die de populatie wat onder controle kunnen houden.
Ook stedelijke omgevingen vormen een zegen voor de verspreiding van de Aziatische soorten. "Het is een dier dat zich redelijk goed thuisvoelt in steden. Steden zijn namelijk hitte-eilanden, waar gemiddeld de temperatuur altijd enkele graden hoger ligt dan op het platteland." Daar kunnen ze meteen ook profiteren van het uitgebreide 'buffet' van insectenhotels, die mensen bouwen om lokale insectenpopulaties te helpen.
Kat-en-bidsprinkhaanspel
"Er zijn een aantal diersoorten die de populatie wat onder controle kunnen houden", weet Berx. Volgens de Italiaanse wetenschappers zijn katten de toppredatoren van de bidsprinkhanen. Maar een effectieve, gerichte bestrijder zijn katten niet. Ook Europese hoornaars kunnen de bidsprinkhanen aanvallen. Maar of dat genoeg is, valt volgens Berx af te wachten. "De Aziatische bidsprinkhaan zit nu in Italië en de Balkan. Het gaat er nu van afhangen hoe snel het dier zal oprukken. Daar zal klimaatverandering ook wel een rol in spelen."
De Aziatische pedaalmot leeft als larve in coniferen (Bron: Erik van Nieukerken)