Spring naar inhoud

De gemeente Tholen stelt vijftig extra lokdozen beschikbaar om Aziatische hoornaars te vangen. De vallen worden in het buitengebied geplaatst, in samenwerking met de bloemzaadstudieclub Tholen.

Wethouder Corniel van Leeuwen overhandigt een lokdoos aan Leen Bijnagte van de bloemzaadstudieclub Tholen

Wethouder Corniel van Leeuwen overhandigt een lokdoos aan Leen Bijnagte van de bloemzaadstudieclub Tholen© Omroep Zeeland

"In de kernen hebben we al veel vallen geplaatst, maar het buitengebied bleef achter. Daar brengen we nu verandering in," zegt wethouder Corniel van Leeuwen.

Samenwerking

Net als vorig jaar kiest de gemeente voor een actieve aanpak om de exoot te bestrijden. "We krijgen steeds meer signalen dat de Aziatische hoornaar een bedreiging vormt voor de biodiversiteit en uiteindelijk ook voor onze voedselvoorziening. Als we deze soort willen aanpakken, moeten we samenwerken met de sector," aldus Van Leeuwen.

Goede verdeling

Leen Bijnagte van de bloemzaadstudieclub is blij met de uitbreiding. "In woonwijken werd al actief bestreden vanwege overlast voor inwoners, maar in het buitengebied moest je zelf voor vallen zorgen. Nu is de verspreiding over Tholen beter in balans."

Aziatische hoornaar

Aziatische hoornaar© Provincie Zeeland

De lokdozen lijken op kleine sinaasappelpersen met daarin wattenstaafjes. "Die bevatten een lokstof die de hoornaars aantrekt. Ze vliegen erin en kunnen er niet meer uit," legt Bijnagte uit. "Daarna zetten we de val in de koelkast, zodat de insecten suf worden. De bijvangst laten we vrij, de hoornaars worden gedood."

Belangrijke vangperiode

Juist in deze periode is het belangrijk om de dieren te vangen, omdat het om koninginnen gaat. Door die nu te bestrijden, wordt voorkomen dat ze later in het jaar nesten bouwen. Alle vallen zijn geregistreerd en blijven eigendom van de gemeente. De resultaten worden gemonitord om de verspreiding van de soort goed in beeld te houden. "Met deze aanpak proberen we de populatie te verminderen en beheersbaar te houden," zegt Van Leeuwen.

De meeste mensen krijgen de kriebels van de Japanse duizendknoop. De plant groeit door tuinen, bermen, funderingen en zelfs asfalt heen. Maar wildplukster Roos Konings uit Breda kijkt juist blij als ze het onkruid ziet staan. "Ik bestrijd de Japanse duizendknoop ook", zegt ze terwijl ze langs een berm vol frisgroene stengels loopt. "Maar ik eet hem op." Met een mandje in haar hand zoekt Roos zorgvuldig de jongste scheuten uit. De oudere stengels laat ze staan, want die worden te vezelig. "Ik ga er siroop, duizendknoopflapjes en jam van maken", zegt ze. "Kijk daar staat-ie al. De Japanse duizendknoop is hier al flink aan het uitbreiden." 

Secuur
Terwijl ze met een mesje de stengels afsnijdt, let ze ondertussen heel goed op dat er niets op de grond valt. "Je moet hier echt secuur mee omgaan", vertelt de dame die al haar eten uit de natuur haalt. "Alles wat je afsnijdt moet je gebruiken, of zorgvuldig weggooien bij het restafval. Want anders ben je verder van huis." De Japanse duizendknoop is  in de 19e eeuw als sierplant mee naar Europa genomen en nu een van de meest gevreesde invasieve exoten. De plant verspreidt zich razendsnel via wortels en kleine stukjes stengel en drijft gemeenten, spoorbeheerders en huiseigenaren jaarlijks tot wanhoop. En de bestrijding kost heel veel geld.  

Niet blij
Dat het een serieus probleem is, merkt Roos overal. "Mensen die hem in hun tuin hebben, zijn helemaal niet blij", zegt ze. "Je huis kan er echt minder waard door worden, want de Japanse duizendknoop groeit gewoon door funderingen en bestratingen heen."  "Als je op de snelweg rijdt en je kijkt naar de berm, dan is de kans groot dat je hem ziet staan", vervolgt Roos. "Hij neemt andere planten helemaal over en groeit ook door het asfalt heen. Dat is flinke schade en de plant moet echt uitgeroeid worden. Want hoe meer je maait, hoe meer die zich kan verspreiden. Op elke knop van elke stengel kan hij nieuwe wortels maken." 

Roos Konings kookt de Japanse duizendknoop.
Roos Konings kookt de Japanse duizendknoop.

In Nederland wordt de Japanse duizendknoop dan ook als gevaarlijk onkruid gezien. Maar voor Roos is het ook een lekkernij. Ze eet de Japanse duizendknoop gewoon op. "Mensen haten deze plant maar als ze nog jong zijn, zijn ze lekker friszuur. Perfect voor jam, siroop, compote of vulling voor appelflappen."

Duizendknoopjam
Als Roos haar mandje vol heeft, haalt ze een klein gasstelletje uit haar auto. De Japanse  duizendknoop wordt in stukjes gesneden en gaat met een flinke lading suiker tien minuten het kokende water in. Daarna even pureren en klaar is de jam. Die kan zo een boterham op. "Eigenlijk smaakt het net zoals rabarber", zegt Roos. "Ik heb vele recepten, erg lekker."  

"Mensen haten de plant, maar 'if you can't beat it, eat it'."

Roos denkt niet dat als iedereen Japanse duizendknoop gaat eten dat dan het hele probleem wordt opgelost. Maar het zou wel wat helpen omdat mensen hem beter leren herkennen én vaker afsnijden. "Hoe meer je hem oogst, hoe zwakker hij uiteindelijk wordt", zegt ze uit. "Dus als ik hier elk jaar blijf plukken, dan zou de populatie moeten afnemen."  En wie weet is er wel een markt voor. In Japan ligt de plant volgens Roos zelfs gewoon in de groentewinkel. "Hier haten mensen deze plant", zegt ze lachend. "Maar ik niet. If you can’t beat it, eat it."  

Roos Konings oogst Japanse duizendknoop.
Roos Konings oogst Japanse duizendknoop.

Wilde Duizendknoop jam

Ingrediënten

500 g jonge duizendknoopstelen
300 g suiker

Bereiding

Snijd duizendknoop klein en kook met een klein laagje water in 10–15 minuten zacht.
Voeg suiker toe en laat inkoken tot jamdikte (ongeveer 20–30 minuten).
Roer regelmatig.
Bewaren? Giet heet in schone potten en sluit direct af.


Meer recepten vind je op Instagram @roosvankroos