Spring naar inhoud

Tag: aziatische

Gepubliceerd op Geef een reactie op Bierbeek vraagt niet meer naar brandweer te bellen om nesten Aziatische hoornaars te verdelgen: “In de winter zijn ze meestal ongevaarlijk”

BRON: VRT.BE / 10 DECEMBER 2025 / DIRK VLAAEYEN

De gemeente Bierbeek vraagt om niet meer naar de brandweer te bellen om nesten van Aziatische hoornaars te verdelgen. In deze periode zijn die wespen minder gevaarlijk, omdat de koninginnen het nest verlaten om te overwinteren. Het achterblijvende nest sterft uit en wordt nooit opnieuw gebruikt. "In uitzonderlijke gevallen komen we nog een nest verdelgen", zegt imker en wespenverdelger Nicky Torbeyns uit Diest.

Omdat de nesten in bomen of open lucht door de kou zijn uitgestorven, worden meldingen van verlaten nesten niet meer behandeld. Enkel wanneer er nog duidelijke activiteit is én gevaar voor mensen, wordt een nest onderzocht en verwijderd. "Dat gebeurt vooral bij beschutte nesten, bijvoorbeeld in tuinhuisjes of onder daken, waar het langer warm blijft", vertelt imker en wespenverdelger Nicky Torbeyns uit Diest.

Torbeyns bevestigt dat bijna alle nesten dood zijn, maar soms moet hij nog uitrukken. "Ik kreeg gisteren nog meldingen van collega-imkers. Het gaat dan om nesten die beschut hangen en daardoor langer actief blijven. In Rillaar moet ik vandaag nog een nest verwijderen waar hoornaars in- en uit vliegen. Maar de meeste nesten zijn uitgestorven."

Waarom sommige nesten langer actief blijven

Voor de imker breekt nu een rustigere periode aan en de reden waarom hij er nu nog op uittrekt is uit nieuwsgierigheid en interesse. "We weten nog niet alles over deze exoot. Waarom leeft het ene nest langer dan het andere? Beschutting speelt een rol, maar ook genetica en klimaat. De koninginnen die nu uitvliegen, zoeken een plek om te overwinteren, bijvoorbeeld in een houtstronk. Ze kunnen zelfs lichte vorst overleven. We hebben werksters getest: na 24 uur ingevroren op -2 graden kwamen ze gewoon terug tot leven."

Het afgelopen jaar was zwaar voor imkers. "Bij ons is het een echte slachtpartij geweest: meer dan de helft van de kasten hebben we verloren", zegt Torbeyns. "Het is een combinatie van factoren: hoornaars, verzwakte volken en de varroamijt. Die varroamijt is een uitwendige parasiet die voorkomt op insecten, maar zich alleen kan voortplanten op het broed van honingbijen. Eén nest Aziatische hoornaars kan tot 13 kilo insecten per jaar verorberen: bijen, hommels, vlinders, libellen. Dat heeft ook gevolgen voor vogels. Nu merken we het nog niet, omdat er genoeg insecten zijn, maar op termijn kan dat een probleem worden."

Impact op bijen en natuur

Torbeyns gebruikt de winter om zich voor te bereiden. "Ik overleg met gemeenten om het beheer te verbeteren en werk mijn materiaal bij. We weten nog niet hoe de populatie zich zal ontwikkelen. Misschien zorgt een strenge winter voor minder nesten, maar dat is koffiedik kijken. Ons klimaat lijkt ideaal voor deze exoot. Dit jaar was het vijf keer erger dan vorig jaar. Of dat plafond bereikt is? Dat moeten we de komende jaren zien."

Gepubliceerd op Geef een reactie op De Aziatische hoornaar heeft zojuist zijn eerste nederlaag tegen de mens geleden en de hele wereld kan Frankrijk dankbaar zijn voor deze uitvinding van een voormalig ingenieur van Airbus

BRON: REEMSTEEHOEVE.NL / 8 DECEMBER 2025

Een onwaarschijnlijke ontmoeting die alles verandert voor de moeilijke jacht op Aziatische hoornaars. Sommige verhalen beginnen bij toeval. Het onze begint met een man die weigert toe te kijken zonder iets te doen tegen de dreiging van een klein insect uit Azië en die zich een vraag stelt: wat als de Aziatische hoornaar ons zelf zou kunnen laten zien waar hij leeft?

Een voormalig Airbus-ingenieur vindt een radiochip uit om Aziatische horzels te traceren en nesten te vinden: een revolutie vanuit de praktijk.

Guillaume Castagné, oprichter van ALLO FRELONS, reist al meer dan 20 jaar door Frankrijk om imkers, gemeenschappen en particulieren te helpen bij het bestrijden van Aziatische horzelennesten. Op een dag ontmoette hij een uitvinder uit Toulouse met een “ietwat gek” idee, zoals hij het zelf omschrijft: een radiochip op een Aziatische hoornaar plakken om hem naar zijn nest te volgen.

Hoe ziet de Aziatische hoornaar eruit?

Deze man is Florent Coletta. Voormalig luchtvaartingenieur, werkzaam geweest bij Airbus, specialist in signaalverwerking. Het soort profiel dat je je voorstelt bij het kalibreren van titanium onderdelen… niet bij het met de hand vangen van horzels!

In het begin verliep niets zoals gepland

Florent dacht eerst dat iemand zich deze vraag al had gesteld en deze technologie voor het volgen van horzels had uitgevonden. Na controle bleek dat nog niemand ter wereld dit idee had gehad, hoewel het op het eerste gezicht eenvoudig leek. Dus onze uitvinder dacht dat het zeker de moeite waard was om iets te proberen. Grote uitvindingen komen vaak voort uit ideeën die uiteindelijk vrij eenvoudig zijn. Waarom zou dit niet het geval zijn? De terugkeer naar de realiteit was helaas hard met de eerste prototypes (wat misschien verklaart waarom niemand het ooit echt had geprobeerd):

  • de horzels weigerden op te stijgen met de eerste zenders (die veel te zwaar waren),
  • de lijm bleef niet zitten,
  • de batterij raakte te snel leeg,

Velen zouden het hierbij hebben gelaten. Maar Florent besloot zijn idee niet op te geven en begon bijenhouders te ontmoeten, luisterde naar hun verhalen, hun verliezen, hun slapeloze nachten en voelde hun machteloosheid tegenover de roofdieren.

“Toen ik de omvang van de schade zag, wilde ik doorzetten.” Florent Coletta

De winter ging voorbij en onze uitvinder kreeg de tijd om zijn idee een tweede kans te geven.

tracking chip Aziatische hoornaar

Een chip van 0,12 gram… het gewicht van een bij

De eerste overwinning kwam op een dag in de volgende zomer, op een landgoed in de buurt van Toulouse. Een Aziatische horzel vloog weg met een zender van 0,12 g aan zijn borststuk! Voor het eerst vormde de technologie geen belemmering voor het dier om te vliegen. De horzel accepteerde deze “last” voordat hij terugkeerde naar het nest. Dit kan worden beschouwd als de basis van LOCNEST, een systeem dat nu in het veld wordt gebruikt om nesten binnen enkele minuten te vinden.

Waarom is dit een belangrijke mijlpaal?

Imkers beseffen elke dag meer en meer hoe groot de dreiging van de Aziatische hoornaar is en hoe moeilijk het is om deze te bestrijden. Zo kan men heel goed een hoornaarnest op 50 meter vernietigen, vervolgens het volgende op 100 meter, om dan te beseffen dat het ‘echte’ nest zich op 600 meter afstand bevindt. Een ware Sisyfusarbeid!

LOCNEST onthult wat niemand zag:

  • een hoornaar kan meer dan een kilometer ver weg op zoek gaan naar voedsel,
  • een nest in de buurt is niet noodzakelijkerwijs het nest waaruit de aanvallen komen,
  • een gebied kan meerdere nesten tegelijk herbergen,
  • één enkel nest kan verantwoordelijk zijn voor 80 % van de aanvallen.

Hoe werkt LOCNEST?

Het is eenvoudig, maar briljant:

  1. We lokken Aziatische horzels met honing.
  2. We vangen een horzel die gewend is om heen en weer te vliegen.
  3. We bevestigen een ultralichte radiozender aan de horzel met behulp van een ingenieus bevestigingssysteem.
  4. We laten hem weer vrij.
  5. We volgen het signaal met de SDR Pro Track-app.
  6. De horzel volgt zelf het pad naar het nest.

Een bescheiden, maar krachtige innovatie

In tegenstelling tot wat men zou denken, is LOCNEST geen elitair product. Florent heeft het ontworpen om:

  • betaalbaar,
  • repareerbaar,
  • reproduceerbaar,
  • redelijk
  • en voor iedereen bruikbaar te zijn (niet alleen voor laboratoria).

Guillaume Castagné van ALLO FRELONS vatte het als volgt samen:

“Echte innovatie is innovatie die terechtkomt bij de mensen die er behoefte aan hebben.”

LOCNEST is een eenvoudig, ingenieus hulpmiddel dat het verschil maakt voordat het te laat is.

Aziatische horzel, een vliegende roofdier

En nu?

Het verhaal is nog maar net begonnen. Florent verbetert zijn bakens elke dag, het bereik, de eenvoud van het plakken, de toepassing… En het veld levert hem elke week een stroom aan waardevolle lessen op. Een paar jaar geleden wisten we nog niet hoe ver een horzel kon vliegen. We wisten niet waarom sommige bijenkasten werden aangevallen en andere niet. We wisten niet hoe we het verantwoordelijke nest konden identificeren tussen meerdere nesten. Nu beginnen we het te begrijpen. En vooral: we beginnen actie te ondernemen.