Spring naar inhoud

Tag: amerikaanse

Gepubliceerd op Geef een reactie op Zo moet de rode Amerikaanse rivierkreeft van Ameland verdreven worden

BRON: ANP - OMROP FRYSLAN

De rode Amerikaanse rivierkreeft leeft op Ameland en dat is een bedreiging voor het waterbeheer en de natuur op het eiland. Daarom komen de verschillende instanties nu in actie. Wetterskip Fryslân, Staatsbosbeheer en de Gemeente Ameland beginnen nu een onderzoek naar waar de rivierkreeften momenteel leven. Het dier leeft op verschillende plekken in Fryslân. In de Grote Wielen bij Leeuwarden wordt al langer onderzoek gedaan naar het dier. "Het is een beetje gissen, maar ze zijn waarschijnlijk door menselijk handelen op Ameland gekomen", zegt Peter Bosma, coördinator exotenbestrijding bij Wetterskip Fryslân. Op Ameland is al wat te merken van de gevolgen van de aanwezigheid van de kreeft, zegt Bosma. "De schade die we op dit moment kunnen zien is dat ze graven in de walkanten. Verder hebben we nog geen goed beeld. Andere invloed zie je echt pas als er een behoorlijk aantal kreeften zitten."

Waarom is de rivierkreeft een probleem?

In Fryslân komen verschillende soorten van de rivierkreeft voor. De rode Amerikaanse rivierkreeft is het meest schadelijk.Dit beestje eet waterplanten en kleine beestjes op. Daardoor wordt het water troebel en verdwijnen andere soorten. Bovendien is het zo dat de rivierkreeften gangen in de walkanten bijten. Dat heeft negatieve gevolgen voor de sloten, vijvers en slinken. "Hun sterke punt is, ze kunnen wel twee keer per jaar 200 tot 500 jongen krijgen. Dan kun je je voorstellen dat die populatie heel snel kan groeien", zegt Bosma.

Verspreiding

Op Ameland zijn tot nu toe verschillende exemplaren aangetroffen in een polder op het eiland. "We willen nu zien hoe ver de kreeft is verspreid over het eiland en dan kijken hoe groot de populatie precies is", zegt Bosma. Als er in Nederland kansen zijn om de populatie flink onderuit te krijgen, dan is het op Ameland. Peter Bosma, coördinator exotenbestrijding bij Wetterskip Fryslân Het Wetterskip komt nu in actie met tien fuiken om in kaart te brengen waar de dieren precies zitten. Staatsbosbeheer heeft in haar eigen gebied ook diverse locaties waar de rivierkreeftenstand wordt gemeten. "Daarna gaan we kijken hoe we dit probleem kunnen aanpakken."

De rivierkreeft vangen? Dat mag niet zomaar

Het Wetterskip wil met het onderzoek ontdekken hoe de rode Amerikaanse rivierkreeft het beste kan worden weggevangen. Dat betekent niet dat daar meteen mee kan worden begonnen. Daarvoor moet het Rijk een ontheffing geven. Voor de Grote Wielen werd die ontheffing eerder al wel afgegeven. Voor wat betreft bestrijding, ziet Bosma wel kansen. "Op de wal is het bijna niet te doen om de kreeft uit te roeien", zegt Bosma. "Maar Ameland is daar geschikter voor, als eiland met allemaal zout water eromheen." "Als er in Nederland kansen zijn om de populatie flink onderuit te krijgen, dan is het op Ameland."

Gepubliceerd op Geef een reactie op Amerikaanse kreeft doodt alles in de sloot: ‘We moeten vangen, vangen, vangen’

BRON: NU.NL / 10 MEI 2026 / JOB VAN DER PLICHT

Tientallen miljoenen rode kreeften zwemmen in de Nederlandse sloten. Ze vormen een plaag en de natuur lijdt er flink onder. Zo erg dat het leven uit sloten verdwijnt. Als ingrijpen uitblijft, worden sloten in West-Nederland "een decor zonder spelers". Bezorgd kijkt René Garskamp over een sloot in het kleine Utrechtse natuurgebied Sonsbrug. Hij is boswachter voor zowel het Zuid-Hollands Landschap als het Utrechts Landschap. De sloot waar hij over kijkt is leeg, zoals je op de foto hieronder kunt zien. Er is alleen een modderige bodem te zien. "Het wordt een decor zonder spelers", zegt hij.

Beeld: Job van der Plicht

Op het oog is het alsof dat decor een prachtige oud-Hollandse ansichtkaart is: hooilanden vol bloemen en een rij knotwilgen langs de sloot. Maar in die sloot is het stil. Er zwemmen geen vissen, salamanders of waterinsecten. Ook ontbreekt het geluid van kikkers. Tot een jaar of vijf geleden zat de sloot nog vol leven. De sloot zou nu dichtgegroeid moeten zijn met waterplanten. Er zouden snoeren van paddeneitjes aan vast moeten zitten en waterinsecten, vissen, kikkers en salamanders zouden in de sloot moeten leven. Maar de sloot is leeg. "Er groeien alleen nog maar algen", vertelt Garskamp somber. De dader is dus de Amerikaanse rivierkreeft. De kreeften zijn massaal aanwezig in de waterrijke delen van Nederland. "En ze vreten alles op", zegt Garskamp. "Ik maak me echt grote zorgen."

Kreeften knippen en graven veel kapot

Garskamp is niet de enige. Vooral in het westen van Nederland zitten natuurbeheerders en waterschappen met de kreeften in de maag. Het gaat om verschillende soorten kreeften uit Noord-Amerika, die vaak op een hoop worden geveegd tot rode Amerikaanse rivierkreeft. Enkele decennia geleden werden ze voor het eerst in de natuur gezien, waarschijnlijk doordat ze zijn ontsnapt of uitgezet. De kreeften konden zich massaal verspreiden, doordat ze in eerste instantie geen natuurlijke vijanden kenden en tot wel zeshonderd jonge kreeftjes per keer kunnen krijgen. Exacte cijfers zijn er niet, maar naar schatting gaat het inmiddels om tientallen miljoenen kreeften, verspreid over de waterrijke delen van Nederland.

Met hun gewoel en gegraaf maken ze heldere sloten troebel. Veel diersoorten kunnen daardoor niet overleven. Als ze al niet opgegeten worden door de kreeften. Want de Amerikaanse rivierkreeft eet zo ongeveer alles wat op zijn pad komt. Visjes, eitjes van kikkers, padden en salamanders en ze knippen waterplanten stuk. Krabbenscheer is bijvoorbeeld een van de waterplanten die verdwijnen door het geknip van de kreeften.

De plant had het al moeilijk door water dat niet overal even schoon is. Verschillende libellensoorten zijn dan weer afhankelijk van krabbenscheer. En de kreeften graven ook nog eens holletjes in de oevers van sloten, die daardoor instabiel worden, zoals je op onderstaande foto ziet.

Beeld: Zuid-Hollands Landschap

Onenigheid over betalen van rekening

Waterschappen maken zich daarom al langer grote zorgen over de aanwezigheid van de kreeften. Inmiddels kun je weleens een meeuw, fuut of reiger zien die een Amerikaanse rivierkreeft eet. Maar het zijn er zoveel dat er voor andere dieren niet tegenop te eten is. Verschillende waterschappen zijn pilots gestart om te kijken wat de effectiefste manier is om de kreeften te vangen. Maar een centrale aanpak is er niet.

Bovendien is de vraag wie het vangen moet betalen. Het Hoogheemraadschap van Delfland is dit jaar begonnen met het vangen van de Amerikaanse rivierkreeft op uiteindelijk 170 plekken. Dat kost 13 miljoen euro. Het hoogheemraadschap vindt dat het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur dat bedrag moet betalen, maar daar zijn ze het in Den Haag niet mee eens. "We moedigen grootschalig vangen aan, maar de kosten ervan liggen bij het waterschap", zegt een woordvoerder.

Beeld: Zuid-Hollands Landschap/Ruben Ariaans

'Zorgen over voortbestaan padden en salamanders'

De discussie over wie het kreeftenprobleem moet oppakken speelt al langer. Voor de zomer hoopt het ministerie met een plan te komen waarin de verantwoordelijkheden duidelijker verdeeld zijn. Daarnaast moeten nieuwe regels het makkelijker maken om de kreeften te vangen. Nu mogen alleen professionele vissers de kreeften vangen. Medewerkers van waterschappen mogen dat alleen met een ontheffing. Dat betekent dat als bijvoorbeeld muskusrattenvangers ook kreeften vangen, ze de kreeften weer vrij moeten laten. Nieuwe regels moeten die voorwaarden versoepelen.

Boswachter Garskamp vindt dat het daar hoog tijd voor wordt. "We zijn al veel te laat. Ik maak me grote zorgen over het voortbestaan van de gewone pad, heikikker en kamsalamander. Dat zijn soorten die karakteristiek zijn voor het Nederlandse landschap." Omdat er al zoveel Amerikaanse rivierkreeften zijn en omdat ze zich snel vermenigvuldigen, is uitroeien een lastige klus. "We moeten vangen, vangen, vangen. Als we hoeveelheid eerst eens terugbrengen, dan stort zo'n populatie in", zegt Garskamp. Of het uiteindelijk lukt alle kreeften uit de sloot te vissen is de vraag. "Maar er moet in ieder geval een wil zijn. Ik heb het idee dat die nu ontbreekt."