Tag: exoot

BRON: OMROEP WEST / 3 MEI 2026 / ANNIEK ENTHOVEN

De Aziatische hoornaar rukt op in de regio. Om te voorkomen dat de gigantische wesp echt een plaag wordt, doet een aantal gemeenten mee aan een proef. Van Rotterdam tot Lisse en verder naar het oosten tot aan Bodegraven worden 750 vallen geplaatst. Het weghalen van nesten van de geelpoothoornaar - zoals de wesp nu officieel heet - is een enorme kostenpost voor gemeenten. 'Per nest kan dat oplopen tot 1500 euro.' De vallen zijn zo groot als een flinke colafles, zijn gevuld met lokstof en hebben gaatjes aan de zijkant. 'Bijen, wespen en andere insecten kunnen eruit, maar de geelpoothoornaar niet', vertelt Arjen Gerritsen van imkersvereniging Leiden en omstreken, terwijl hij een val controleert die in een boom hangt. Met 62 imkers hebben ze honderden vallen geplaatst. Daarbij is gekozen voor plekken waar eerder een nest is gevonden. Aan het Oosteinde in Voorburg bijvoorbeeld, waar eind vorig jaar een nest werd weggehaald in de tuin van de Sint Martinuskerk.

Arjen Gerritsen naast een val in een boom© Omroep West

'Dat nest is te laat ontdekt, waardoor zo'n vijfhonderd koninginnen al waren uitgevlogen. Die hebben hier in de buurt overwinterd en zijn nu wakker geworden. We willen ze vangen voordat ze een nestje bouwen.'

Tien kilo insecten

De geelpoothoornaar leeft sinds 2017 in ons land, maar we zijn het insect liever kwijt dan rijk. De Aziatische hoornaar heeft geen natuurlijke vijanden in Nederland en is dus een invasieve exoot, net als de rivierkreeft en de Japanse duizendknoop. Het insect eet bijen, wespen en andere insecten. 'Soms wel tien kilo per nest. Dat zijn 10.000 insecten', vertelt Gerritsen. 'Dat is een aanslag op de insectenstand en dat heeft weer effect op de rest van de natuur.'

De val is zo groot als een frisdrankfles© Omroep West

Daarbij kan een groot nest hoornaars gevaarlijk zijn. 'De dieren vallen meestal niet aan, maar kunnen agressief reageren als ze zich bedreigd voelen, bijvoorbeeld bij hun nest. Meerdere steken kunnen dan gevaarlijk zijn en in uitzonderlijke gevallen zelfs dodelijk.' Gerritsen en de andere imkers hebben vorig jaar tachtig nesten weggehaald in onze regio. 'Dat aantal neemt exponentieel toe. Het waren vijf keer zoveel nesten als in 2024. Dat zou betekenen dat als we niks doen, we dit jaar 750 nesten moeten ruimen.'

Embryonesten

Van maart tot en met juni bouwen de koninginnen van de geelpoothoornaar embryonesten. Die zijn grijs van kleur en zo groot als een appel. Favoriete plekken zijn vogelnestkastjes, onder dakranden en in schuurtjes. In dit stadium is de koningin ongevaarlijk. Pas later verschijnen werksters die het nest verdedigen. Denk je zo'n embryonestje te hebben gevonden? Haal het niet zelf weg, maar bel het meldpunt: 06-26262629.

Het bestrijden van de geelpoothoornaar kost gemeenten nu al veel geld, maar kan in de toekomst in de tonnen gaan lopen. 'In Frankrijk zitten ze al op twaalf nesten per vierkante kilometer. Voor een gemeente als Leidschendam-Voorburg komt dat neer op vierhonderd nesten. Dat wordt prijzig als je die allemaal moet weghalen.' In Zuid-Holland gaat het nu om 0,4 nesten per vierkante kilometer. 'We proberen de groei naar beneden te krijgen door de geelpoothoornaar actief te bestrijden. Maar ik ben bang dat als niet iedereen zijn schouders eronder zet, de populatie heel hard gaat groeien', zegt Gerritsen.

Een geelpoothoornaar© Omroep West

De 750 vallen zijn gefinancierd door de provincie Zuid-Holland en de gemeente Den Haag. Veel andere gemeenten hebben toegezegd mee te werken aan de proef en mogelijk geld vrij te maken. Of de vallen werken, is nog niet zeker. 'Dat weten we pas in de loop van het jaar. We doen ondertussen nog veel meer om de beestjes op te sporen', benadrukt Gerritsen. 'We zenderen de werksters, zodat we ze kunnen volgen en het nest kunnen weghalen. We zijn bezig met slimme vallen met hulp van AI en er worden drones ontwikkeld die hoornaars uit de lucht kunnen schieten.'