Spring naar inhoud

Niet in Blijdorp, maar 'shoppend' tussen de karren met afval in een winkelcentrum. Een inmiddels dode wasbeer is het gesprek van de dag in Dordrecht. Een dier met een verhaal, en wat het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam betreft zou de wasbeer perfect passen in de tentoonstelling over dode dieren. Het verhaal van de wasbeer begint maandagavond. In winkelcentrum Maasplaza scharrelt hij aan de achterkant van een laad- en losplek tussen het afval. Zo knabbelt hij aan een stuk karton en sleurt hij een plastic tasje mee in zijn bek. Winkelmedewerkers schakelen een gespecialiseerde verwijderaar in, alleen lijkt de wasbeer ervaring te hebben in het ontlopen van wasbeerverwijderaars. Na een paar uur geeft het dier zich dan toch gewonnen. De wasbeer wordt afgemaakt en ingevroren.

Boevenmasker

Lokale partijen slaan aan op het nieuws over de wasbeer, die bekendstaat om zijn guitige boevenmasker en gestreepte staart. RTV Dordrecht schrijft dat de SP, de Partij voor de Dieren en Pro Dordrecht vragen stellen als: "Er zijn in Nederland toch tal van opvangcentra die wasberen mogen opvangen?" en "Vindt het college het afmaken in plaats van opvangen van de wasbeer in deze situatie een goede keuze?". In de ogen van Pim Lemmers, ecoloog van de Zoogdiervereniging en betrokken bij het wasberenmeldpunt, was het afmaken van het dier de beste keuze. "Die wasbeer is een invasieve exoot en staat vermeld op de Unielijst invasieve exoten. Dat is een Europese zwarte lijst."

'Tot op zekere hoogte gevaarlijk'

In het radioprogramma Afslag Rijnmond legt Lemmers uit dat Nederland de plicht heeft om iets te doen met diersoorten die op de Unielijst staan. "Voor de wasbeer geldt als die wordt gesignaleerd, dan moeten ze ook worden verwijderd." Volgens Lemmers moeten we sowieso voorkomen dat de wasbeer zich hier vestigt. "Voor ons als mens is het tot op zekere hoogte gevaarlijk, want de wasbeer kan een spoelworm dragen en van die eitjes kunnen we enorm ziek worden. Het komt zelden voor, maar het kan wel. Die wasbeer kan dus een flinke impact hebben op met name amfibieën en inheemse fauna." Maar is er dan geen andere oplossing dan het dier af te maken? "In Limburg zijn ze al langer bezig met het opvangen van wasberen. De eerste vijftig gingen naar een opvang, maar die zat zo snel vol dat het geen goede leefomstandigheden meer waren. Dit was de beste route voor zo'n beest."

Het verhaal van de wasbeer

Het Natuurhistorisch Museum Rotterdam ziet een goed verhaal in het dode dier. Conservator Bram Langeveld wil de wasbeer toevoegen aan de tentoonstelling Dode dieren met een verhaal. "Dit is wel weer een heel treffend voorbeeld van hoe mens en dier in botsing kunnen komen en hoeveel aandacht het genereert. Mensen zijn er heel erg mee bezig en dat is precies waar we naar zoeken." Een extra pluspunt voor het verhaal is de regiolink. "Dit is ons speelgebied en dat helpt mee", vertelt Langeveld. "Het was natuurlijk een opzienbarend bericht. Voor veel mensen zal het wellicht sowieso nog een verrassing zijn dat er wasberen in Nederland leven. Behalve in een dierentuin heb ik zelf ook nog nooit een wasbeer in het wild gezien." Langeveld heeft inmiddels contact gelegd met het RIVM, omdat het dier daar eerst naartoe moet voor onderzoek. "Als dat is afgerond en er geen verontrustende zaken uitkomen is de kans groot dat wij hem krijgen. Daar gaat serieus nog wel maanden overheen."

Hoe herken je een nest van de Aziatische hoornaar? Afgelopen jaar plaatsten we een aantal keer nieuwsberichten op BON over het opruimen van hoornaarnesten in Noordwijkerhout. De hoornaar is een invasieve exoot en vormt een serieuze bedreiging... voor bijen en andere bestuivers. De nesten werden verwijderd door imkers van Imkerij Bij Ons in Noordwijkerhout, in samenwerking met de Imkervereniging Leiden. Door het opsporen en vernietigen van de Aziatische hoornaarnesten is er een belangrijke stap gezet in de bescherming van de lokale natuur. De tijd breekt weer aan dit voorjaar waarbij de jonge koninginnen van de verschillende wespensoorten een klein papieren voorjaarsnestje maken, waaruit een wespenkolonie kan ontstaan.

Waarom is de Aziatische hoornaar een probleem? De Aziatische hoornaar is niet te verwarren met de inheemse Europese hoornaar. Het insect, 2 tot 3,5 centimeter groot, hoort niet thuis in Nederland en heeft hier geen natuurlijke vijanden. Het is een echte jager: honingbijen, hommels en wilde bijen vormen zijn voornaamste prooi. Daarmee bedreigt de soort de bestuiving van planten en gewassen en dus ook de biodiversiteit. Bovendien kan een nest gevaarlijk zijn voor mensen: wordt het verstoord, dan reageren de dieren zeer agressief. De Imkervereniging Leiden benadrukt dat alertheid van inwoners en samenwerking met imkers cruciaal zijn. Alleen door meldingen en metingen te bundelen kan de verspreiding van de Aziatische hoornaar worden beperkt. Ziet u een Aziatische hoornaar? Stop dan direct met tuinwerkzaamheden en meld de waarneming via www.waarneming.nl of www.vespawatch.nl. Zo kunnen nieuwe nesten snel opgespoord en verwijderd worden, ter bescherming van zowel de natuur als onze leefomgeving.