Spring naar inhoud

De rode Amerikaanse rivierkreeft leeft op Ameland en dat is een bedreiging voor het waterbeheer en de natuur op het eiland. Daarom komen de verschillende instanties nu in actie. Wetterskip Fryslân, Staatsbosbeheer en de Gemeente Ameland beginnen nu een onderzoek naar waar de rivierkreeften momenteel leven. Het dier leeft op verschillende plekken in Fryslân. In de Grote Wielen bij Leeuwarden wordt al langer onderzoek gedaan naar het dier. "Het is een beetje gissen, maar ze zijn waarschijnlijk door menselijk handelen op Ameland gekomen", zegt Peter Bosma, coördinator exotenbestrijding bij Wetterskip Fryslân. Op Ameland is al wat te merken van de gevolgen van de aanwezigheid van de kreeft, zegt Bosma. "De schade die we op dit moment kunnen zien is dat ze graven in de walkanten. Verder hebben we nog geen goed beeld. Andere invloed zie je echt pas als er een behoorlijk aantal kreeften zitten."

Waarom is de rivierkreeft een probleem?

In Fryslân komen verschillende soorten van de rivierkreeft voor. De rode Amerikaanse rivierkreeft is het meest schadelijk.Dit beestje eet waterplanten en kleine beestjes op. Daardoor wordt het water troebel en verdwijnen andere soorten. Bovendien is het zo dat de rivierkreeften gangen in de walkanten bijten. Dat heeft negatieve gevolgen voor de sloten, vijvers en slinken. "Hun sterke punt is, ze kunnen wel twee keer per jaar 200 tot 500 jongen krijgen. Dan kun je je voorstellen dat die populatie heel snel kan groeien", zegt Bosma.

Verspreiding

Op Ameland zijn tot nu toe verschillende exemplaren aangetroffen in een polder op het eiland. "We willen nu zien hoe ver de kreeft is verspreid over het eiland en dan kijken hoe groot de populatie precies is", zegt Bosma. Als er in Nederland kansen zijn om de populatie flink onderuit te krijgen, dan is het op Ameland. Peter Bosma, coördinator exotenbestrijding bij Wetterskip Fryslân Het Wetterskip komt nu in actie met tien fuiken om in kaart te brengen waar de dieren precies zitten. Staatsbosbeheer heeft in haar eigen gebied ook diverse locaties waar de rivierkreeftenstand wordt gemeten. "Daarna gaan we kijken hoe we dit probleem kunnen aanpakken."

De rivierkreeft vangen? Dat mag niet zomaar

Het Wetterskip wil met het onderzoek ontdekken hoe de rode Amerikaanse rivierkreeft het beste kan worden weggevangen. Dat betekent niet dat daar meteen mee kan worden begonnen. Daarvoor moet het Rijk een ontheffing geven. Voor de Grote Wielen werd die ontheffing eerder al wel afgegeven. Voor wat betreft bestrijding, ziet Bosma wel kansen. "Op de wal is het bijna niet te doen om de kreeft uit te roeien", zegt Bosma. "Maar Ameland is daar geschikter voor, als eiland met allemaal zout water eromheen." "Als er in Nederland kansen zijn om de populatie flink onderuit te krijgen, dan is het op Ameland."

De provincie Overijssel is deze zomer en dit najaar aan het werk in en rond Nationaal Park Weerribben-Wieden. Hier bestrijden we de overlast van invasieve waterplanten als waterwaaier en ongelijkbladig vederkruid om de natuur te beschermen en het gebied bevaarbaar te houden.

In de Kop van Overijssel liggen twee bijzondere natuurgebieden: Weerribben en De Wieden. Samen vormen ze het grootste aaneengesloten laagveengebied in Noordwest-Europa van ruim 12.000 hectare. In de gebieden leven veel zeldzame dieren en planten die beschermd zijn door de EU-Habitatrichtlijn. Deze kwetsbare natuur wordt bedreigd door invasieve uitheemse waterplanten (IAAS), zoals de waterwaaier en het ongelijkbladig vederkruid.

In het Project LIFE-IAAS werkt de provincie Overijssel samen met Waterschap Drents Overijsselse Delta, de gemeente Steenwijkerland, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer aan het verwijderen van invasieve exotische waterplanten, en daarmee aan het herstellen van de inheemse natuur.

Invasieve exoten

De invasieve waterplanten waterwaaier en ongelijkbladig vederkruid verspreiden zich in rap tempo door de Weerribben-Wieden. Het water groeit snel dicht en de oorspronkelijke planten en dieren hebben het moeilijk of verdwijnen. Uiteindelijk blijven alleen de invasieve exotische soorten over. Kwetsbare planten- en diersoorten in het Natura 2000-gebied staan hierdoor onder druk.

Niet alleen de natuur heeft last van deze invasieve exoten. We zien dat steeds grotere oppervlaktes water volledig dichtgroeien. In deze wateren kan vervolgens niet meer gevaren, gevist of gezwommen worden. Dat geeft economische schade aan het gebied. Het dichtgroeien van het water leidt tot schade aan scheepsmotoren, doordat de planten in de schroef vast komen te zitten. Veel vissoorten verdwijnen als er te weinig zwemruimte overblijft. Ook voor mensen wordt zwemmen onaangenaam. Bovendien kan een toename van waterwaaier leiden tot een toename van zoetwaterslakken. Deze slakken dragen larven bij zich. Wanneer deze in contact komen met de huid van een zwemmer kan dit irritatie veroorzaken, ook wel bekend als zwemmersjeuk. Daarnaast kan de verstopping van waterwegen problemen veroorzaken bij de aan- en afvoer van water, vooral tijdens zware regenbuien.

Geplande maatregelen

We beheersen de invasieve waterplanten in de gebieden door:

  • De invasieve soorten machinaal en handmatig uit het gebied te verwijderen. Zo wordt de populatie exotische waterplanten bestreden en zorgen we dat de beschermde inheemse waterplanten niet verder in aantal afnemen. Het doel is dat de bedekking van IAAS wordt teruggebracht tot maximaal 2 procent. Daarna zal regulier onderhoud met enkel handmatige verwijdering op kleine resterende groeiplaatsen mogelijk zijn.
  • Het machinaal verwijderen van de invasieve exotische waterplanten is ingrijpend. Daarom voeren we pilots uit in veenputten, om te onderzoeken of we de invasieve exotische waterplanten ook op een andere manier kunnen beheersen en daarbij de inheemse natuur optimaal kunnen beschermen.
  • We zorgen dat bewoners en de toeristische sector zich bewust worden van het probleem en gaan bijdragen aan de oplossing hiervan. We zorgen dat bewoners en toeristen weten wat ze kunnen doen om verspreiding van de exotische soorten te voorkomen.

Werkzaamheden

Op een interactieve kaart kunt u zien welke waterwegen tijdelijk gesloten zijn. Deze locaties staan aangegeven met rode lijnen en data. Zo ziet u waar en wanneer een waterweg is afgesloten. Klik voor aanvullende informatie op de rode lijn. Deze kaart wordt dagelijks vernieuwd.

Let op: de planning kan afwijken door weersomstandigheden of andere onvoorziene omstandigheden. Controleer daarom altijd voor vertrek de laatste informatie.